به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
وزارت خزانهداری آمریکا مجوز انجام معاملات مرتبط با فروش، تحویل و واردات گازوئیل با منشأ روسیه را تا ۷ آوریل ۲۰۲۷ صادر کرده است. تصمیمی که میتواند در شرایط نوسان بازار جهانی انرژی، بر عرضه سوخت و تحولات بازار نفت اثر بگذارد. با این حال، مشخص نیست آیا این مجوز میتواند بر قیمت گازوئیل در آمریکا تاثیر بگذارد یا خیر.
انتخابات کنگره و حساسیت ترامپ به قیمت سوخت
هاشم اورعی، کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو با اقتصاد۲۴ با اشاره به اهمیت انتخابات کنگره برای دولت ترامپ گفت: در شرایط فعلی، انتخابات میاندورهای یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت آمریکاست و ترامپ نیز بهخوبی از اهمیت آن آگاه است. قیمت سوخت، از جمله گازوئیل، برای مردم آمریکا اهمیت زیادی دارد و افزایش آن میتواند به یک مسئله سیاسی و اقتصادی جدی تبدیل شود.
او افزود: برخلاف تصور رایج، مردم آمریکا در مسائل روزمره خود لزوماً توجه چندانی به تحولات خارجی ندارند، اما قیمت سوخت مستقیماً بر زندگی آنها اثر میگذارد. به همین دلیل، بعید است ترامپ در مقطع حساس کنونی تصمیمی بگیرد که به افزایش قیمت بنزین یا گازوئیل در این کشور منجر شود.
این کارشناس حوزه انرژی با بیان اینکه نباید انتظار کاهش قابلتوجه قیمت گازوئیل در آمریکا را در نتیجه این تصمیم داشت، تأکید کرد: تصور اینکه مجوز واردات گازوئیل از روسیه به کاهش زیاد قیمت این سوخت در آمریکا منجر شود، چندان واقعبینانه نیست. به نظر من، هدف این تصمیم دستکم جلوگیری از افزایش بیشتر قیمتهاست و حتی ممکن است در شرایطی به کاهش آنها کمک کند.
راهبرد نفتی آمریکا؛ از ونزوئلا تا تنگه هرمز
اورعی در ادامه با اشاره به سیاستهای دولت ترامپ در قبال منابع انرژی جهان اظهار کرد: ترامپ در حال مذاکره با روسیه است و تلاش میکند از شرایط موجود برای پیشبرد اهداف خود استفاده کند. از همان ابتدا نیز موضوع تسلط بیشتر بر نفت ونزوئلا مطرح بود و اقدام آمریکا در بازداشت مادورو را هم میتوان در چارچوب تلاش واشنگتن برای افزایش نفوذ بر منابع نفتی این کشور بررسی کرد.
او ادامه داد: پس از آن، تحولات خلیج فارس و تنگه هرمز نیز اهمیت بیشتری پیدا کرد. از همان زمان این احتمال مطرح بود که اقدامات آمریکا در مناطق مختلف جهان بخشی از راهبرد این کشور نه برای تصاحب بلکه برای تسلط بر بازار انرژی باشد.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به رقابت آمریکا و چین توضیح داد: در سیاست اعلامی واشنگتن، مقابله با تداوم توسعه چین یکی از اولویتهای اصلی است. چین به واردات نفت وابستگی زیادی دارد و آمریکا میتواند با افزایش نفوذ خود بر جریان عرضه و صادرات نفت در جهان، از این موضوع بهعنوان اهرم فشار در برابر پکن استفاده کند.
ممکن است اثر مستقیم این اقدام بر قیمت گازوئیل محدود باشد، اما دولت آمریکا میتواند آن را بهعنوان اهرمی از توانایی خود برای مدیریت بازار سوخت و جلوگیری از افزایش قیمتها مطرح کند
اورعی تأکید کرد: منظور از کنترل نفت جهان لزوماً مالکیت مستقیم بر منابع نیست، بلکه مسئله اصلی، توانایی اثرگذاری بر عرضه و مسیرهای انتقال نفت و استفاده از این ظرفیت در مذاکرات سیاسی و اقتصادی است. به اعتقاد من، اقدامات آمریکا در کشورهای مختلف را میتوان از این زاویه تحلیل کرد. بهویژه در شرایطی که واشنگتن تلاش میکند موضع خود را در برابر چین تقویت کند.
اورعی با اشاره به محدود شدن صادرات نفت ایران در پی محاصره دریایی آمریکا گفت: پیش از این، ایران روزانه حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نفت صادر میکرد، اما اکنون میزان صادرات بهشدت کاهش یافته است. برآورد خوشبینانه این است که صادرات نفت ایران به حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز رسیده باشد. با این حال، مؤسسات ردیابی نفتکشها از جمله کپلر و تانکر ترکرز، صادرات نفت ایران را صفر ارزیابی میکنند. در مقابل، برخی گزارشها همچنان از صادرات روزانه حدود ۲۰۰ هزار بشکه نفت حکایت دارند. رقمی که معادل حدود ۱۱ درصد سطح صادرات پیشین ایران است.
این کارشناس حوزه انرژی ادامه داد: آمریکا با محدود کردن صادرات نفت ایران توانسته است فشار قابلتوجهی بر این بخش وارد کند، اما همزمان اجازه نداده است صادرات نفت سایر کشورهای منطقه نیز به همان میزان مختل شود. اگر صادرات نفت همه کشورهای منطقه با محدودیت مشابهی مواجه میشد، قیمت جهانی نفت میتوانست به محدوده ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسد و این مسئله دولت آمریکا را با مشکلات اقتصادی و سیاسی جدی روبهرو میکرد.
او افزود: کشورهای منطقه از مسیرهای جایگزین، از جمله خطوط لوله انتقال نفت، توانستهاند بخش قابلتوجهی از صادرات خود را حفظ کنند. عربستان از مسیر شرق به غرب و امارات نیز از مسیرهای خارج از تنگه هرمز امکان انتقال نفت را دارد.
به گفته اورعی، کشورهای منطقه توانستهاند حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد صادرات پیشین خود را حفظ کنند، در حالی که صادرات نفت ایران با افت شدیدتری مواجه شده است.
واردات گازوئیل روسیه ابزاری برای مهار قیمتها؟
اورعی با اشاره به مجوز جدید آمریکا برای معاملات مرتبط با گازوئیل روسیه گفت: یکی از اهداف این تصمیم میتواند جلوگیری از افزایش قیمت سوخت در بازار آمریکا باشد. با این حال، با توجه به حجم مصرف این کشور، نمیتوان انتظار داشت واردات گازوئیل از روسیه بهتنهایی تغییرات بزرگی در قیمتها ایجاد کند.
این کارشناس انرژی تأکید کرد: ممکن است اثر مستقیم این اقدام بر قیمت گازوئیل محدود باشد، اما دولت آمریکا میتواند آن را بهعنوان اهرمی از توانایی خود برای مدیریت بازار سوخت و جلوگیری از افزایش قیمتها مطرح کند.
چرا ترامپ به دنبال نزدیک شدن به روسیه است؟
اورعی در ادامه، یکی دیگر از اهداف احتمالی این تصمیم را تلاش ترامپ برای بهبود روابط با مسکو دانست و گفت: ترامپ شخصاً معتقد است رابطه خوبی با ولادیمیر پوتین دارد و به دنبال توافق با روسیه است. یکی از اهداف احتمالی او این است که با ایجاد روابط اقتصادی و انرژی نزدیکتر با مسکو، فاصله روسیه و چین را افزایش دهد و از این موضوع در مذاکرات خود با پکن استفاده کند.
او افزود: روسیه تحت تحریم قرار دارد و محدودیتهای اقتصادی، فعالیتهای تجاری این کشور را دشوار کرده است. در چنین شرایطی، فراهم کردن امکان معاملات مرتبط با گازوئیل روسیه میتواند برای مسکو یک امتیاز اقتصادی محسوب شود. آمریکا ممکن است از این امتیاز برای جلب نظر روسیه و پیشبرد مذاکرات خود با چین استفاده کند.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به جنگ اوکراین اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم پایان دادن به جنگ اوکراین است. ممکن است آمریکا تلاش کند با ارائه امتیازهای اقتصادی، روسیه را به انعطاف بیشتر در مذاکرات ترغیب کند.
اورعی در پایان با اشاره به روابط آمریکا و اروپا گفت: تحولات جنگ اوکراین برای آمریکا اهمیت چندانی ندارد، اما برای اروپا پیامدهای اقتصادی و امنیتی مهمی دارد. در عین حال، آمریکا نیز به دنبال افزایش نفوذ خود در اروپا، از جمله در حوزه انرژی، است. ترامپ از طریق ایفای نقش موثر در پایان دادن به جنگ اوکراین به دنبال ترغیب اروپا به ادامه خرید گازوئیل و انرژی از آمریکا است؛ بنابراین معادلات سیاسی چند وقت اخیر بسیار به مساله نفت و انرژی و رقابت تجاری آمریکا و چین مرتبط است.