درباره مصاحبه تلویزیونی اخیر پزشکیان با صداوسیما این نکات قابل اشاره هستند:
۱ . این دومین مصاحبه تصویری / تلویزیونی پزشکیان در فاصله کمتر از یک ماه است. مصاحبه قبلی ، ماه گذشته (۱۴ مرداد) پخش شد.
حضور پزشکیان در دو مصاحبه تصویری با فاصله کوتاه، در شرایط کنونی، اقدام صحیح و ضروری است. رئیس جمهوری به عنوان نماینده مردم و مسوول اداره کشور باید به موکلان خود گزارش دهد. بهترین نوع گزارش هم گفتگو با رسانه ها و خبرنگاران است.
شاید گفته شود رئیس جمهوری تقریبا هر روز در برنامه ها و جلسات مختلف سخنرانی و حرف می زند اما هیچ کدام جای مصاحبه و پاسخ به سوالات و دغدغه ها را نمی گیرد. سخنرانی و اعلام موضع، یکطرفه و براساس خواست گوینده است اما پاسخ به سوالات و مصاحبه، دو طرفه و در پاسخ به سوال و نیاز مطرح می شود.
امیدواریم شخص پزشکیان و مسوولان اطلاع رسانی دفتر او، مصاحبه با خبرنگاران را افزایش دهند. البته منظور از مصاحبه یا پاسخ به سوالات خبرنگاران، پاسخ به سوال خبرنگار صداوسیما در حاشیه برنامه های دولت نیست که معمولا با بی مزه بازی، یا سوالات بدیهی می پرسد یا دنبال کشیدن یک جمله و پاسخ خاص از زبان پزشکیان است.
خبرنگاران رسانه ها معمولا در بسیاری از برنامه های رئیس جمهوری حضور ندارند. مصاحبه های پزشکیان با رسانه های داخلی به ویژه خصوصی مستقل، صفر یا نزدیک به صفر است.
۲. برخلاف مصاحبه تصویری قبلی (۱۴ مرداد) که به طور کامل توسط ریاست جمهوری تهیه شده و فیلم آن برای پخش به صداوسیما ارسال شد این بار مصاحبه تصویری دوباره با حضور مجریان و دوربین های صداوسیما انجام شد.
دفعه قبلی شماری از فعالان رسانه ای نزدیک به دولت حاضر شدند و از پزشکیان سوال پرسیدند البته تصویری از آنها پخش نشد و جز صدا، اثری از آنها نبود حتی معرفی هم نشدند گرچه فعالان رسانه ای از صدا می توانند آنها را تشخیص دهند و بشناسند. این شیوه معمول و استاندارد و قابل دفاع نیست. اگر خبرنگار هستند چرا تصویری از آنها پخش نشد و معرفی نشدند و اگر خبرنگار نیستند در چه جایگاهی با رئیس جمهوری به سوال و جواب می پردازند؟ و چرا تصویر آنها قابل پخش و معرفی نیست؟ خبرنگار پشت پرده در حال مصاحبه ندیده بودیم که دیدیم.
در مصاحبه جدید اما حالت کلیشه ای قبلی، تکرار شد. دو مجری خانم و آقا صداوسیما با حضور در ساختمان ریاست جمهوری، در مقابل پزشکیان نشستند و سوالاتی را مطرح کردند.
در مصاحبه قبلی، مصاحبه کنندگان دیده نمی شدند و این از جذابیت بصری مصاحبه کاست و ناخودآگاه آن را شبیه سخنرانی کرد چون مخاطب جز پزشکیان، کسی را در قاب تصویر نمی دید در نتیجه احتمالا مسوولان دفتر ریاست جمهوری به فکر افتادند تا دوباره مصاحبه کنندگان وارد قاب شوند و این بار دوباره همان کلیشه قبلی با حضور دو مجری خانم و آقای صداوسیما.
۳- غیاب رسانه ها و خبرنگاران مستقل همچنان دیده می شود. بعد از مصاحبه تصویری قبلی رئیس جمهوری (۱۴ مرداد) با تعدادی از خبرنگاران پشت پرده و مجهول، در یادداشتی پیشنهاد شد پزشکیان با خبرنگاران و روزنامه نگاران حرفه ای و رسانه های خصوصی مستقل هم مصاحبه کند نه اینکه تنها برای مصاحبه به سراغ مجری / کارمند صداوسیما برود یا با شبح خبرنگاران گفتگو کند با این حال در بر روی همان پاشنه سابق می چرخد.
محدود کردن ارتباط آنها با پزشکیان به یک نشست خبری در سال و پوشش خبری برخی سخنرانی های رئیس جمهوری، صحیح نیست و آسیب های آن متوجه پزشکیان و دولت و نظام اطلاع رسانی کشور خواهد شد.
تازه در نشست خبری اخیر پزشکیان هم در اقدامی غیرمعمول و بی سابقه، با تصمیم مسوولان ریاست جمهوری، مانع از ورود موبایل و رکوردر خبرنگاران شدند آن هم به بهانه امنیت در حالی که اگر دلیل امنیتی داشت از قبل می شد دستگاه های ضبط صدا (رکورد) را حداقل برای بازرسی تحویل داد. ضمن اینکه در نشست های خبری قبلی همیشه خبرنگاران می توانستند موبایل خود را همراه داشته باشند.
این را با ترامپ مقایسه کنید که چپ و راست، با رسانه های آمریکایی و خارجی مصاحبه می کند. از مصاحبه های کوتاه چند دقیقه تلفنی تا مصاحبه های کوتاه و بلند. البته در آمریکا، شبیه صداوسیما یا رسانه دولتی داخلی ندارند و از این بابت، جلوتر هستند. یک رادیو دارند که رسانه عمومی به حساب می آید و نه دولتی که متعهد به فعالیت خبری بی طرفانه و مستقل است و چون مجیزگو و چاپلوس دولت ترامپ نیست قبلا چند بار به دنبال انحلال و قطع بودجه آن رفت که موفق نشد.
البته این ویژگی مصاحبه نکردن پزشکیان با رسانه ها و خبرنگاران، تنها مختص خبرنگاران و رسانه های داخلی است واگر نه با خارجی ها بارها انجام شده است.
در این ویژگی منفی پزشکیان تنها نیست. روسای جمهوری سابق هم همین گونه بوده اند. هر چقدر از مصاحبه با خبرنگاران رسانه های غربی و به ویژه آمریکایی استقبال می کنند (آن هم با آزادی کامل در طرح سوالات و پخش کامل مصاحبه)، خبرنگاران و رسانه های داخلی بایکوت هستند. یکی از اهداف سفر هر رئیس جمهوری به نیویورک تنها حضور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیست بلکه در کنار آن گفتگو با رسانه های مطرح خارجی به ویژه غربی و آمریکایی است که تقریبا همه یا اکثر آنها متعلق به بخش خصوصی هستند.
۴ – این بار برای ایجاد نوعی تغییر و تنوع، در ابتدای مصاحبه فیلمی از پزشکیان نشسته در داخل خودرو (ردیف عقب) پخش شد که از نقطه ای به سمت کاخ ریاست جمهوری در مجموعه سعدآباد در شمال تهران در راه است و در مسیر، از خیابان ها می گذرد. نکته نخست اینکه شیشه خودرو، دودی نیست در حالی که معمولا خودروهای تشریفاتی و انتقال مقامات میانی و نمایندگان مجلس هم، شیشه دودی است. اینکه خودروی پزشکیان چگونه است نمی دانیم. همیشه شیشه عادی است یا فقط این بار این گونه است؟
خیابان گردی برای مسوولان لازم است. مهمترین فایده آن این است که آنها را از تخیل دور و با واقعیت های جامعه نزدیک و آشنا می کند؛ حداقل مسوولان از حباب های خودساخته خود، خارج و متوجه زندگی عادی مردم در خیابان ها می شوند.
۵- نخستین سوال ، برای شروع مصاحبه، عالی و صریح بود. نمونه یک سوال خوب. ” آیا ما به جنگ نزدیک هستیم یا به صلح؟”
متاسفانه این سوال پاسخ متناسب دریافت نکرد.
پزشکیان برای پاسخ به این سوال، به توضیح روند دست یابی به توافق اسلام آباد و رای گیری در شورای عالی امنیت ملی و جزئیات آن پرداخت که همگی تکراری بود و هیچ چیز جدیدی نداشت. پزشکیان در نهایت هم پاسخ سوال را نداد.
مهدی خسروی مجری صداوسیما هم با وجود اینکه پاسخ سوال اول داده نشد به سراغ سوال بعدی رفت. بهتر بود دوباره سوالش را تکرار می کرد.
پزشکیان هم اینجا با رندی با این تکنیک از این سوال عبور کرد. البته در دقیقه ۴۱ خسروی سوال اول خودش را یادش آمد و آن را دوباره به شیوه ای دیگر پرسید “پس ما به صلح نزدیک تریم ؟” پزشکیان دوباره جواب صریح نداد.
زمانی احمدی نژاد به مدیرانش گفته بود در مصاحبه با خبرنگاران کاری به سوال نداشته باشید هر چیزی که خودتان خواستید به عنوان جواب بگویید اما مهم این است که چیزی را به عنوان جواب بدهید و خبرنگار جوابی گرفته باشد.
۶- درباره بنزین، پزشکیان واقعیت هایی را گفت که تاکنون به این صراحت کمتر بیان شده بود. مصرف بنزین بیش از تولید داخل است. ولی با وجود محاصره، نه می توان بنزین وارد کرد و نه پولی برای واردات هست.
اقدام مهدی خسروی در بحث و جدل برای بیرون کشیدن طرح و راه حل نهایی دولت برای بنزین، حرفه ای بود و نتیجه داد. مشخص شد دولت هنوز به نتیجه ای نهایی نرسیده اما برخی طرح ها را در زمینه کاهش مصرف بنزین دارد. مثل دورکاری کارمندان یا واردات خودروهای کم مصرف برای تاکسی و واردات موتورسیکلت برقی. این بخش اطلاعات جدید داشت.
۷- در این مصاحبه، پزشکیان، به واقعیت های اقتصادی اشاره کرد که معمولا مقامات و مسوولان یا اطلاعی از آنها ندارند یا علاقه ای به صحبت کردن در این باره ندارند. این در حالی است که سختی های شرایط غیرعادی فعلی در نتیجه تبعات جنگ و محاصره دریایی، در مقام اول بر دوش مردم است و این مردم حق دارند بدانند چه اتفاقی در حال رخ دادن است. واقعیت های اقتصادی و اداره کشور را بیان کرد. چون باید در برابر وضعیت کنونی کشور جوابگو باشد.
اشاره پزشکیان به آنهایی که همچنان از تحریم ها حمایت می کنند یا تاثیرات منفی آن را نادیده می گیرند قابل توجه بود.
شاه کلید او این جملات بود: تحریم ادامه پیدا کند گرانی ادامه می یابد. کالا گران وارد کشور می شود.
۸ – در مصاحبه، استفاده از عنوان دکتر برای پزشکیان، نادرست است چون پزشکیان اینجا به عنوان رئیس جمهوری در حال مصاحبه است و نه پزشک. اگر موضوع درباره سلامتی و درمانی بود یا مصاحبه در بیمارستان و دانشگاه علوم پزشکی انجام می شد استفاده از دکتر صحیح بود. خبرنگار می توان از عنوان آقای پزشکیان یا آقای رئیس جمهوری استفاده کند.
۹- در کل این مصاحبه نمره قبولی می گیرد. به ویژه مهدی خسروی به صورت نسبی به خوبی برنامه را اجرا کرد. مصاحبه نه صحنه تعریف و تمجید بی خود از دولت و چاپلوسی تبدیل شد نه میدان ستیز و عداوت و بازجویی بود.
۱۰- ای کاش صداوسیما سرمایه های خود را حفظ می کرد و به مانند شبکه های مشهور جهان، حداقل چند مجری و خبرنگار و مصاحبه کننده معروف و معتبر و باسابقه و با تجربه برای خود نگه می داشت. جای مسعود حیدری در مصاحبه اخیر خالی بود.
