با اجرای نرخ سوم بنزین و افزایش قیمت سوخت عرضهشده با کارت جایگاه به لیتری ۱۰هزار تومان، هزینه استفاده از خودرو وارد مرحله تازهای شده است.
محاسبات بر اساس حجم باک و مصرف ترکیبی تعدادی از خودروهای داخلی و مونتاژی نشان میدهد که با فرض تامین تمام سوخت موردنیاز از بنزین ۱۰هزار تومانی، هزینه سوخت ۱۰۰کیلومتر رانندگی برای خودروهای بررسیشده بین حدود ۶۴هزار تا ۸۳هزار تومان خواهد بود. همچنین پر کردن کامل باک این خودروها، بسته به ظرفیت مخزن سوخت، بین ۴۱۰هزار تا ۶۶۰هزار تومان هزینه خواهد داشت. این ارقام نشان میدهد افزایش نرخ سوم بنزین، بیش از آنکه صرفا یک تغییر در تابلوی قیمت جایگاهها باشد، میتواند به یکی از اجزای مهمتر هزینه مالکیت خودرو تبدیل شود؛ بهویژه برای خانوارهایی که پیمایش ماهانه بالایی دارند و بخش بیشتری از نیاز سوخت خود را از طریق کارت جایگاه تامین میکنند.
به بیان ساده، هر یک لیتر افزایش در مصرف سوخت خودرو به ازای هر ۱۰۰کیلومتر، در شرایط استفاده از بنزین ۱۰هزارتومانی، ۱۰هزار تومان به هزینه پیمایش اضافه میکند. در خودروهای مورد بررسی، کممصرفترین گزینهها با مصرف ترکیبی حدود ۶.4لیتر در هر ۱۰۰کیلومتر، برای پیمایش همین مسافت حدود ۶۴هزار تومان بنزین نیاز دارند. در مقابل، خودروهایی با مصرف ترکیبی ۸.3لیتر در هر ۱۰۰کیلومتر، هزینه سوختی معادل ۸۳هزار تومان برای هر ۱۰۰کیلومتر خواهند داشت.
بنابراین فاصله هزینه سوخت میان یک خودروی کممصرف و یک خودروی پرمصرف، تنها در ۱۰۰ کیلومتر حدود ۱۹هزار تومان است؛ فاصلهای که شاید در یک یا دو سفر شهری چندان بزرگ به نظر نرسد، اما در مقیاس ماهانه و سالانه قابلتوجه میشود. برای مثال، اگر یک خودرو ماهانه هزار کیلومتر پیمایش داشته باشد و تمام سوخت مورد نیاز آن با نرخ سوم تامین شود، هزینه بنزین آن بسته به میزان مصرف ترکیبی بین ۶۴۰هزار تا ۸۳۰هزار تومان خواهد بود. این رقم برای پیمایش ماهانه دوهزار کیلومتر به حدود یکمیلیون و ۲۸۰هزار تا یکمیلیون و ۶۶۰هزار تومان افزایش مییابد.
البته این محاسبات به معنای آن نیست که تمام مالکان خودرو چنین رقمی را پرداخت خواهند کرد. بخش مهمی از مصرف خودروها همچنان میتواند از سهمیههای اول و دوم تامین شود. با این حال، جدول حاضر نشان میدهد هر ۱۰۰کیلومتر پیمایش اضافه، پس از عبور از سهمیههای ارزانتر، چه هزینهای را به مصرفکننده تحمیل خواهد کرد.
نگاه به هزینه پر کردن باک نیز ابعاد دیگری از تغییر قیمت بنزین را نشان میدهد. در خودروهای مورد بررسی، ظرفیت باک بین ۴۱ تا ۶۶ لیتر قرار دارد. بنابراین با نرخ لیتری ۱۰هزار تومان، هزینه پر کردن کامل یک باک از حدود ۴۱۰هزار تومان آغاز شده و در خودروهای دارای مخزن بزرگتر به ۶۶۰هزار تومان میرسد. برای نمونه، خودرویی با باک ۶۰لیتری برای پر شدن کامل با نرخ سوم به ۶۰۰هزار تومان نیاز دارد.
با وجود ثابت ماندن سهمیههای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی، اثر اصلی نرخ جدید بر خانوارها یکسان نخواهد بود. خودروهایی که پیمایش محدودی دارند و عمده نیاز سوخت خود را از سهمیههای ارزانتر تامین میکنند، اثر مستقیم کمتری از افزایش نرخ سوم خواهند پذیرفت. اما برای رانندگان پرپیمایش، خانوارهایی که چندین بار در ماه با کارت جایگاه سوختگیری میکنند و همچنین مشاغلی که استفاده گستردهای از خودرو دارند، هزینه سوخت بهسرعت افزایش خواهد یافت.
