به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
موضوع حجاب به تعبیر بسیاری از تحلیل گران، به غلط در نظر برخی کارگزاران جمهوری اسلامی با حیات نظام گره خورده است. بعد از گذشت چهار سال از حوادث تلخ سال ۱۴۰۱، حجاب همچنان موضوع داغ رسانههاست و حتی دو جنگ دوازدهروزه و چهلروزه هم نتوانسته این موضوع را از صدر اخبار پایین بکشد.
آخرین اظهارنظر درباره این موضوع را عزتالله ضرغامی، رئیس اسبق سازمان صداوسیما و وزیر سابق میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری انجام داد. او در گفتوگویی اظهار کرد: «آن نمایندهای که وسط جنگ و در شرایطی که بسیاری از افراد کمحجاب در تظاهراتها شرکت میکنند و انسجام ملی ایجاد شده و دشمن ناامید شده است، هفته گذشته دوباره درباره این لایحه موضع میگیرد.. باید بروید ببینید چه کسی به این نماینده گفته مردم را مقابل هم قرار بده. نفوذ چیست مگر؟ نفوذ از دهان امثال خودیها بیرون میآید.»
طرح این موضوع به خاطر مصوبه اخیر مجلس برای مقابله با نفوذ بوده است. طرحی که به محض انتشار جزئیات آن با مخالفت همه مقامات عالی کشور از رئیس مجلس تا رئیس دولت و از همه اینها مهمتر با خشم افکار عمومی کشور مواجه شد. اما در این فقره اشاره ضرغامی به علی نیکزاد و مرتضی آقاتهرانی دو نماینده مجلسی است که اخیرا درباره وضعیت حجاب در مجلس اظهارنظر کردهاند. نائب رئیس مجلس گفته بود وقتی هواپیمای او به زمین نشست، احساس کرد اینجا کشور دیگری است. آقاتهرانی نیز گفته «در حال حاضر دیگر بحث فقط عفاف و حجاب نیست، بلکه بحث به سمت عریانی پیش رفته است.» او به تعلیق قانون حجاب و عفاف توسط شورایعالی امنیت ملی در زمان دبیری احمدیان اشاره کرده و گفته: «ما با آقای احمدیان درباره ابلاغ قانون عفاف و حجاب صحبت کردیم و متوجه شدیم ایشان اصلاً قانون را ندیدهاند و میگویند سه ماه معلق بماند؛ بعد از آن هم تا اطلاع ثانوی وضعیت بلاتکلیف ماند، این گونه نمیتوان کشور را اداره کرد.»
این اظهارنظرها بسیاری از چهرههای اصولگرا نشان میدهد که مسئله حجاب برای بخشی از مسئولان همچنان حلنشده باقی مانده و آنها صراحتاً خواهان ابلاغ و اجرای قانون حجاب و عفاف هستند.
حالا عزتالله ضرغامی، با سابقه عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی و معاونت امور دفاعی در وزارت دفاع، بهعنوان یکی از مدیران ارشد پیشین جمهوری اسلامی میگوید کسانی که در میانه جنگ موضوع حجاب را مطرح میکنند، «نفوذی» هستند. استفاده از چنین تعبیری از سوی یک مقام سابق در ساختار قدرت، عبارتی نیست که بتوان بهسادگی از کنار آن گذشت.
اگر مسئله نفوذ در سالهای گذشته بیشتر در قالب شایعات، گزارشهای غیررسمی و هشدارهایی از محافل خصوصی مطرح میشد، پس از دو جنگ اخیر و مجموعهای از ضربات امنیتی، این موضوع به یکی از جدیترین دغدغههای رسمی درون حاکمیت تبدیل شده است. اکنون بسیاری از مسئولان و چهرههای سیاسی، برخی ترورها و خرابکاریهای امنیتی را به نفوذ عوامل خارجی در ساختارهای حساس کشور نسبت میدهند.
معضلی که یک زمان علی یونسی و محسن رضایی نسبت به آن هشدار داده بودند، امروز برای همه علنی شده است. علی یونسی، وزیر پیشین اطلاعات، در سال ۱۴۰۰ در گفتوگویی هشدار داده بود که در «۱۰ سال اخیر نفوذ موساد در بخشهای مختلف کشور به حدی است که جا دارد همه مسئولین جمهوری اسلامی برای جان خودشان نگران باشند». محسن رضایی، دبیر کنونی شعام و دبیر وقت مجمع تشخیص مصلحت نظام، ۲۵ فروردین ۱۴۰۰ هشدار مشابهی داد و گفت «کشور به طور گسترده یک آلودگی امنیتی پیدا کرده است».
ضرغامی درباره چه کسانی حرف می زند؟
حالا ظاهرا با کلیدواژه «حجاب» باید به دنبال نفوذیها بگردیم. اما چه کسانی در ماههای اخیر میان دو جنگ و پس از آن بدون توجه به حساسیتهای اجتماعی کشور، مساله حجاب را به چالش بدل کردهاند؟
شاید یکی از صریحترین اظهار نظرها درباره ابلاغ قانون حجاب را محمد تقی نقدعلی انجام داده است. نماینده خمینی شهر در تاریخ ۱۹ مرداد در و بعد از تغییرات در راس شورای عالی امنیت ملی بار دیگر پیگیر ابلاغ قانون حجاب و عفاف شده و گفته «بر اساس نامه دبیر شورای امنیت ملی که امروز تغییر کرده، دو بدعتِ تعطیلی مجلس و ابلاغ نشدن قانون حجاب ایجاد شده است. امروز باید از دبیر کنونی شعام سوال کنیم که آیا این رویه ادامه پیدا میکند؟ قانون حجاب باید ابلاغ شود؛ قانونی که بدون تنش بسیاری از معضلات را حل میکند.»
محمد مهدی حسینی همدانی امام جمعه کرج هم در نماز جمعه روز ۱۶ مرداد ماه پیگیر اجرای قانون حجاب و عفاف شد و گفت: «سالها درباره آسیبهای ناشی از ولنگاری فرهنگی هشدار داده شده، اما اجرای برخی قوانین به دلایل مختلف به تعویق افتاده است؛ در حالی که همان میزان جدیت و اهتمامی که در اصلاحات اقتصادی مورد تأکید قرار میگیرد، باید در عرصه فرهنگ نیز وجود داشته باشد.»
حسین شریعتمداری مدیرمسئول کیهان در مقالهای همین درخواست را تکرار و گفته: «اگر حفظ حجاب، یک واجب الهی و نص قانونی است -که هست- و اگر کشف حجاب، پدیدهای خانمانسوز و برهم زننده اساس خانه و خانواده است -که چنین است- و اگر این پدیده پلشت، زندگی عفیفانه جوانان این مرز و بوم را به تباهی میکشاند -که میکشاند- و اگر این طرح فریب، با صرف هزینههای کلان و به کارگیری همه توان از سوی دشمنان اسلام و انقلاب و بدخواهان مردم شریف ایران به میدان آورده شده است -که اسناد فراوانی از حضور دشمن در پس آن حکایت میکند- نجات این طیف از زنان و دختران که بازهم به قول رهبر شهید انقلاب «دختران خود ما هستند» وظیفه قطعی نظام مقدس جمهوری اسلامی است. از این روی باید پرسید مسئولان محترم و همه کسانی که دست و زبان و توانی برای مقابله با این پدیده ناهنجار دارند، نه فقط در پاسخ به جوانانی که در این تور فریب افتادهاند، بلکه برای روز واپسین چه پاسخ پذیرفتنی و قابل قبولی در چنته دارند؟!»
احمد علم الهدی امام جمعه مشهد هم در اظهاراتی در تاریخ ۶ شهریور گفت: «وقتی بنا شد یک زن بیحجاب وارد عرصه خیابانی شود و مقابل چشم این مردم، با یک قیافه ناهنجار و نیمهبرهنه، خود را در معرض قرار دهد و برخلاف دین این مردم با دین مردم بجنگد، این برای مردم ما قابل تحمل نیست. این برهنگیها و بیبندوباریها دهنکجی به دین و مذهب مردم است.»
او بی حجابها را لشگر داخلی آمریکا خواند و گفت: «اگر یک روز آمریکا بخواهد یک لشکر در داخل کشور ما راه بیندازد، آیا آن را از نمازخوانها، روزهگیرها و زائران امام رضا (ع) راه میاندازد؟ دشمن این لشکر را از همه بیبندوبارها و از همین افرادی که به دین توجه ندارند و به دین اهانت میکنند، راه میاندازد. اگر شما آزاد بگذارید اینها بیایند با هم منسجم شوند و یکدیگر را بشناسند، برای آن روزی که آمریکا اراده کند اینها را به کار بگیرد، میتوانند در داخل کشور هزاران مصیبت برای امنیت ما به وجود بیاورند.»
در روزهای اخیر هم خبر برکناری مدیر فرهنگسرای ارسباران، نهاد وابسته به شهرداری تهران به دلیل حضور بدون حجاب چند بازیگر منتشر شده است. به نظر می رسد شهرداری تهران با مدیریت علیرضا زاکانی بی سر و صدا متولی اجرای قانونی شده که در راس حاکمیت، تصمیم به عدم ابلاغ آن گرفته اند.
ضرغامی آدرس نفوذ را از کجا میدهد؟
این چهرهها، در کنار شماری دیگر از مسئولان و فعالان سیاسی، در ماههای اخیر بار دیگر پیگیر ابلاغ و اجرای قانون عفاف و حجاب شدهاند؛ قانونی که پس از تصویب در مجلس و تأیید شورای نگهبان، شورای عالی امنیت ملی با در نظر گرفتن تبعات امنیتی و اجتماعی اجرای آن، مانع ابلاغش شد. توقف ابلاغ این قانون نیز در زمان حیات رهبر فقید جمهوری اسلامی و با اطلاع و نظر او صورت گرفت.
برخی روایتها حاکی از آن است که مسعود پزشکیان در آستانه ابلاغ این قانون نزد رهبری رفته و گفته است دولت توان اجرای آن را ندارد. حتی برخی جریانهای تندرو مدعی شدهاند پزشکیان در آن جلسه گفته در صورت اجبار به اجرای قانون، استعفا خواهد کرد. فارغ از صحت جزئیات این روایتها، استدلالی که از سوی دولت مطرح میشد روشن بود: بستر اجتماعی کشور برای اجرای چنین قانونی مهیا نیست و برخورد گسترده با مسئله حجاب میتواند زمینه تکرار حوادث پاییز ۱۴۰۱ را فراهم کند.
این نگرانی در شرایط فعلی ابعاد جدیتری هم پیدا کرده است. کشوری که در وضعیت جنگی و زیر فشار شدید اقتصادی و اجتماعی قرار دارد، ظرفیت بسیار کمتری برای تحمل یک منازعه داخلی تازه دارد. تجربه اعتراضات سالهای اخیر نیز نشان داده است که یک جرقه اجتماعی میتواند بهسرعت از موضوع اولیه خود عبور کند و ابعاد گستردهتری پیدا کند. شورای عالی امنیت ملی نیز با مجموعهای از همین ملاحظات تصمیم گرفت اجرای قانون را متوقف کند؛ اما اکنون گروهی دوباره خواهان ابلاغ همان قانونی هستند که عالیترین نهاد امنیتی کشور اجرای آن را در شرایط جامعه پرهزینه تشخیص داده بود.
اینجاست که اظهارات ضرغامی معنای سیاسی متفاوتی پیدا میکند. او آدرس «نفوذ» را در خیابان جریانهایی جستوجو میکند که به اعتقاد او با طرح دوباره یک مسئله شدیداً مناقشهبرانگیز در حساسترین مقطع کشور، انسجام اجتماعی را هدف قرار میدهند. از این زاویه، اتهام ضرغامی بسیار سنگینتر از یک اختلاف معمول میان دو جناح سیاسی است؛ او عملاً میپرسد چه کسی و با چه منطقی در میانه یک بحران امنیتی، دوباره کبریت را به انبار هیزم اعتراضات اجتماعی نزدیک میکند؟
شرایط اقتصادی نیز بر حساسیت این وضعیت افزوده است. جهش نرخ ارز، افزایش قیمت کالاهای اساسی، اعلام قیمت جدید بنزین، فشار تورمی، محاصره اقتصادی و وضعیت فرساینده نه جنگ، نه صلح، همزمان بر دولت و جامعه فشار وارد میکنند. در چنین فضایی، کارشناسان و چهرههای سیاسی مختلف بارها نسبت به انباشت نارضایتی و آتش زیر خاکستر اعتراضات هشدار دادهاند. با این حال، در میان همه این بحرانها، همچنان بخشی از جریان سیاسی کشور مهمترین مطالبه خود را ابلاغ دوباره قانون عفاف و حجاب قرار داده است.
یک مقام عالی رتبه و آگاه نیز در گفتوگو با رویداد۲۴ میگوید حتی با وجود تغییرات در رأس شورای عالی امنیت ملی، بازگرداندن قانون عفاف و حجاب به مرحله اجرا در شرایط کنونی بسیار بعید است. به گفته این مقام، حتی اگر چنین تصمیمی گرفته شود، اجرای قانون با مقاومت اجتماعی مواجه خواهد شد و احتمال شکست آن بالاست.
بنابراین دعوایی که امروز میان ضرغامی و مدافعان ابلاغ قانون حجاب شکل گرفته، دیگر صرفاً دعوا بر سر پوشش زنان نیست. مسئله بر سر یک انتخاب بزرگتر است: در شرایطی که کشور همزمان با تهدید خارجی، فشار اقتصادی و نارضایتی اجتماعی روبهروست، اولویت حکومت باید گشودن دوباره یکی از عمیقترین شکافهای اجتماعی سالهای اخیر باشد یا جلوگیری از تبدیل همین شکاف به بحرانی تازه؟
ضرغامی پاسخ خودش را داده است؛ او کسانی را که در چنین شرایطی دوباره حجاب را به میدان منازعه میآورند، «نفوذی» میخواند. تعبیر تندی که شاید بیش از هر چیز نشان میدهد اختلاف بر سر حجاب دیگر فقط اختلافی فرهنگی نیست؛ به اختلافی درباره امنیت ملی و حتی تعریف «خودی» و «نفوذی» در درون ساختار قدرت تبدیل شده است.
