به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
به گزارش خبرفوری به نقل از الجزیره، یائیر لاپید، نفتالی بنت، گادی آیزنکوت، یائیر گولان و آویگدور لیبرمن در ۲۶ سپتامبر در خانه لاپید در تلآویو گرد هم آمدند و بر سر همکاری برای شکست نتانیاهو توافق کردند. آنها هدف مشترک خود را تشکیل دولتی صهیونیستی، مسئولانه و متمرکز بر بازسازی و ترمیم وضعیت کشور اعلام کردند.
با این حال، اختلافهای ایدئولوژیک میان این سیاستمداران همچنان پابرجاست. مهمتر از آن، بیشتر آنها در مسائل امنیتی و سیاست خارجی تفاوت بنیادینی با نتانیاهو ندارند و هیچیک از چهرههای اصلی این ائتلاف، بهطور روشن از تشکیل کشور مستقل فلسطین حمایت نمیکند.
گادی آیزنکوت؛ رقیبی با سابقه نظامی
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و رهبر حزب تازهتأسیس «یاشار»، یکی از جدیترین رقبای نتانیاهو محسوب میشود. او که ۶۶ سال دارد، در سال ۲۰۲۲ وارد سیاست شد و پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به کابینه جنگ نتانیاهو پیوست.
بیشتر بخوانید:
پنج سناریو برای انتخابات اسرائیل | ایران چگونه میتواند معادلات انتخابات اسرائیل را تغییر دهد؟
تصویری از نتانیاهو زمانی که یک کماندو بود!
رقیب نتانیاهو برای ایران چه برنامهای دارد؟ | از «منطقه کشتار» هستهای تا بازگشت عملیات موساد
آیا نتانیاهو برای بقای سیاسی جنگ دیگری راه میاندازد؟
آیزنکوت در ژوئن ۲۰۲۴ از کابینه جنگ خارج شد و نتانیاهو را به نداشتن راهبردی روشن برای پایان دادن به جنگ متهم کرد. او خواستار تشکیل کمیسیون تحقیق درباره ناکامیهای امنیتی پیش از حملات ۷ اکتبر، اداره حرفهای دولت و الزام همه شهروندان، از جمله یهودیان افراطی ارتدوکس، به خدمت نظامی است.
با وجود انتقاد از وابستگی دولت به آمریکا در تحقق اهداف نظامی، مواضع او درباره جنگها و سیاست منطقهای اسرائیل همچنان سختگیرانه است. آیزنکوت همچنین همکاری ائتلافی با احزاب عربی را رد کرده است.
بنت و لاپید؛ اتحاد دو نخستوزیر سابق
نفتالی بنت و یائیر لاپید، دو نخستوزیر پیشین اسرائیل، در قالب فهرست انتخاباتی مشترک «بیاخاد» به معنای «با هم» وارد رقابت شدهاند. بنت، سیاستمدار ۵۴ ساله راستگرا و حامی شهرکسازی در کرانه باختری اشغالی، در رأس این فهرست قرار دارد و لاپید ۶۲ ساله در جایگاه دوم است.
هر دو خواهان کنار رفتن نتانیاهو هستند، اما اختلاف مهمی با او درباره مسئله فلسطین نشان ندادهاند. هیچیک تشکیل کشور مستقل فلسطین را در اولویت برنامه خود قرار ندادهاند و انتقادهایشان از سیاستهای نظامی اسرائیل بیشتر بر پیامدهای بینالمللی این اقدامات متمرکز بوده است.
بنت از حامیان سرسخت جنگ علیه ایران به شمار میرود و لاپید نیز، با وجود انتقاد از وجهه بینالمللی اسرائیل، بهندرت مبانی این عملیاتها را زیر سؤال برده است.
آویگدور لیبرمن؛ تندروترین چهره ائتلاف
آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، از چهرههای راستگرای باسابقه و از مخالفان سرسخت نتانیاهو است. او که ۶۸ سال دارد، پیشتر از متحدان نتانیاهو بود، اما اکنون بازگشت به دولت تحت رهبری او را رد میکند.
لیبرمن همچنین مخالف تشکیل ائتلاف با احزاب عربی و احزاب یهودیان افراطی ارتدوکس است. مواضع او درباره جنگ غزه و عملیات نظامی اسرائیل در منطقه نیز بسیار تندروانه توصیف میشود. همین مواضع، در کنار مخالفتش با دولت اقلیت، میتواند تشکیل ائتلافی با رهبری آیزنکوت را دشوار کند.
برخی تحلیلگران معتقدند مخالفت لیبرمن با نتانیاهو بیش از آنکه ناشی از اختلافی بنیادین بر سر سیاستهای امنیتی باشد، از رقابت و خصومت سیاسی میان آنها سرچشمه میگیرد.
یائیر گولان؛ صدای متفاوت در میان مخالفان
یائیر گولان، ژنرال بازنشسته و رهبر حزب «دموکراتها»، چهرهای متمایز در میان مخالفان نتانیاهو است. حزب او در سال ۲۰۲۴ از ادغام حزب کارگر و حزب چپگرای مرتص شکل گرفت.
گولان برخلاف بسیاری از رقبای نتانیاهو، از اهداف جنگی دولت انتقاد کرده و گفته است دستاوردهای نظامی بدون راهبرد سیاسی و دیپلماتیک منسجم به هدر میروند. اظهارات او در سال ۲۰۲۵ درباره کشته شدن کودکان فلسطینی در غزه نیز جنجال زیادی در اسرائیل به پا کرد.
او در مقایسه با دیگر رهبران این ائتلاف، آمادگی بیشتری برای همکاری با احزاب فلسطینی دارد؛ هرچند مواضعش درباره جنگ و امنیت منطقهای همچنان در چارچوب سیاستهای صهیونیستی قرار میگیرد.
آیا رفتن نتانیاهو به معنای تغییر سیاستهاست؟
نقطه مشترک اصلی این پنج سیاستمدار، مخالفت با ادامه دولت نتانیاهو است؛ اما این اتحاد الزاما به معنای توافق بر سر آینده فلسطینیها یا پایان دادن به جنگهای منطقهای نیست.
به نوشته الجزیره، بیشتر نیروهای اصلی اپوزیسیون اسرائیل همچنان رویکردی راستگرایانه در قبال امنیت و سیاست خارجی دارند. هیچیک از آنها جنگ غزه را نسلکشی نمیدانند و مخالفت روشنی با عملیات نظامی اسرائیل در کشورهایی مانند لبنان، سوریه، یمن و ایران ابراز نکردهاند.
از نگاه برخی تحلیلگران، تفاوت اصلی این جریان با نتانیاهو ممکن است بیش از آنکه در اهداف نظامی و سیاست فلسطین باشد، در شیوه اداره دولت، اتهامات فساد، روابط با متحدان خارجی و نقش احزاب راست افراطی نمود پیدا کند.
بنابراین، حتی اگر مخالفان نتانیاهو در انتخابات پیروز شوند، تغییر نخستوزیر لزوما به معنای تغییر بنیادین سیاستهای اسرائیل در قبال فلسطینیها نخواهد بود. مسئله تعیینکننده این است که ائتلاف ناهمگون مخالفان تا چه اندازه میتواند اختلافهای داخلی خود را مدیریت کند و آیا قادر خواهد بود اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورد.