به گزارش توس اکو، محمدرضا قلندرشریف، شهردار مشهد، در نشست خبری با اصحاب رسانه، ضمن تشریح عملکرد دوره ششم مدیریت شهری، از آخرین برنامه‌ها برای توسعه شبکه قطار شهری، افزایش ظرفیت ناوگان اتوبوسرانی، تکمیل پروژه‌های عمرانی و کاهش هزینه‌های خانوار سخن گفت.
او در این نشست، تأمین منابع پایدار و مشارکت دستگاه‌های ملی را از الزامات پیشبرد طرح‌های زیرساختی مشهد دانست.
قلندرشریف روز یکشنبه سوم آبان‌ماه در تالار الماس مجموعه رفاهی شهرداری مشهد اظهار کرد: از زمان آغاز مسئولیت وی در اردیبهشت ۱۴۰۲، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و اجرای طرح‌های جدید متناسب با نیازهای شهر، با همکاری شورای اسلامی شهر در دستور کار قرار داشته است.
به گفته شهردار مشهد، بیش از ۶۰ پروژه ویژه و نیمه‌تمام از دوره‌های گذشته تکمیل و بهره‌برداری شده است. همچنین در اجرای طرح‌های جدید، موضوعاتی مانند حفاظت از محیط زیست، افزایش ایمنی زائران، پاسخ‌گویی به نیازهای شهروندان و بهبود شرایط زندگی در مناطق کم‌برخوردار مورد توجه قرار گرفته است.
خط سه مترو؛ برآورد ۲۵۰ همتی با قیمت‌های امروز
توسعه شبکه قطار شهری از مهم‌ترین محورهای نشست خبری شهردار مشهد بود. قلندرشریف با اشاره به آغاز مطالعات مترو از دهه ۱۳۷۰ گفت: شبکه ریلی مشهد بر اساس مطالعات جامع حمل‌ونقل در چهار خط طراحی شده و توسعه آن باید متناسب با نیازهای کنونی و آینده شهر ادامه یابد.
وی با تشریح وضعیت خطوط مترو اظهار کرد: خط یک از محدوده بلوار وکیل‌آباد تا فرودگاه امتداد دارد و افزایش ظرفیت آن با تأمین ۶۰ واگن جدید و بهبود زیرساخت‌ها دنبال می‌شود. در خط دو نیز ایستگاه‌های الندشت و شهید فکوری در دوره فعلی به بهره‌برداری رسیده‌اند.
شهردار مشهد درباره خط چهار نیز گفت: حفاری این خط از شش کیلومتر فراتر رفته و تکمیل زیرساخت اصلی آن برای سال ۱۴۰۶ هدف‌گذاری شده است. مسیر خط چهار از شهرک مهر مادر در محدوده خواجه ربیع آغاز می‌شود و پس از عبور از میدان شهدا و خیابان شیرازی، به سمت شهرک‌های شهید باهنر و شهید رجایی ادامه پیدا می‌کند.
قلندرشریف همچنین از برنامه مدیریت شهری برای آغاز عملیات اجرایی فاز دوم خط سه، از میدان شهدا تا میدان فردوسی، خبر داد. ایستگاه میدان فردوسی، ایستگاه شهید قرنی و محدوده میدان آیت‌الله رئیسی از بخش‌های پیش‌بینی‌شده در این مرحله هستند.
وی هزینه احداث هر کیلومتر قطار شهری را در شرایط فعلی حدود ۵۰ میلیون دلار اعلام کرد و افزود: برآورد هزینه اجرای خط سه مشهد با نرخ‌های امروز به حدود ۲۵۰ همت می‌رسد.
به گفته شهردار مشهد، هزینه فاز نخست خط سه با احتساب مخارج گذشته حدود ۳۰ همت بوده و برای فاز دوم نیز حدود ۲۷ همت برآورد شده است. اجرای این پروژه با اتکا به منابع شهرداری و همکاری دستگاه‌های ملی و استانی دنبال می‌شود.
کاهش وابستگی مترو به تجهیزات خارجی
شهردار مشهد با تأکید بر نقش توان مهندسی داخل کشور در توسعه قطار شهری گفت: وابستگی متروی مشهد به تجهیزات و توان فنی خارجی که در ابتدای مسیر بیش از ۸۰ درصد برآورد می‌شد، اکنون به حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است.
بر اساس توضیحات وی، بخش عمده مطالعات، طراحی و اجرای سازه‌ای پروژه به دست متخصصان داخلی انجام می‌شود و بیش از ۷۰ درصد تجهیزات الکتریکی و مکانیکی نیز داخلی است. شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های فعال در کارخانه نوآوری مشهد هم در ساخت و تعمیر برخی تجهیزات مشارکت دارند.
قلندرشریف همچنین اعلام کرد که بیش از ۱۱ همت پروژه، به‌جز خط سه قطار شهری، در ایام جنگ افتتاح شده است. به گفته وی، از میان ۴۷ پروژه اصلی که تکمیل آن‌ها تا پایان دوره هدف‌گذاری شده بود، حدود ۴۰ پروژه به پایان رسیده و به شهروندان تحویل داده شده است.
بیش از ۳۵ همت مطالبات شهرداری از دولت
یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در این نشست، مطالبات پرداخت‌نشده شهرداری مشهد از دولت بود. قلندرشریف میزان این مطالبات را بیش از ۳۵ همت اعلام کرد و گفت: بخشی از این رقم به تعهدات دستگاه‌های دولتی استان و بخش دیگر به تعهدات قانونی دولت در قبال شهرداری مربوط می‌شود.
وی با اشاره به انجام رایزنی‌ها و صدور برخی دستورها اظهار کرد: تاکنون پرداختی از این محل به شهرداری انجام نشده است.
شهردار مشهد با بیان اینکه تأخیر در پرداخت مطالبات، قدرت مالی شهرداری را تحت تأثیر قرار می‌دهد، توضیح داد: ارزش منابع ریالی در گذر زمان و بر اثر تورم کاهش پیدا می‌کند، در حالی که هزینه اجرای پروژه‌هایی مانند مترو، به‌ویژه در بخش‌های وابسته به نرخ ارز، افزایش می‌یابد.
قلندرشریف تأکید کرد توسعه زیرساخت‌های مشهد نباید صرفاً بر دوش مدیریت شهری باشد و دولت و دستگاه‌های ملی نیز باید در تأمین منابع مشارکت کنند؛ زیرا این شهر علاوه بر جمعیت ساکن، سالانه پذیرای شمار زیادی از زائران از سراسر کشور است.
وی همچنین از تحقق بیش از ۳۶ همت از مجموع حدود ۴۳ همت اوراق مشارکت منتشرشده در دوره‌های مختلف شهرداری طی چهار سال اخیر خبر داد.
خط سه به ۲۱۰ واگن نیاز دارد
تأمین ناوگان یکی دیگر از موانع توسعه خدمات مترو در مشهد است. شهردار مشهد گفت: برای خط سه قطار شهری به ۲۱۰ واگن نیاز است و تأمین آن در چارچوب قراردادی که وزارت کشور و دولت پیگیری می‌کنند، دنبال می‌شود.
به گفته قلندرشریف، پیش‌بینی شده است نخستین واگن‌ها در پایان سال آینده وارد کشور شوند؛ هرچند تحقق این زمان‌بندی به شرایط کشور و تحولات بین‌المللی بستگی دارد.
وی استفاده از ظرفیت تولید داخل را راهکاری برای کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی دانست و تأکید کرد که تأمین ناوگان در کنار تکمیل زیرساخت‌ها، برای بهره‌برداری مؤثر از خطوط قطار شهری ضرورت دارد.
سهم ۶۰ درصدی خودروهای شخصی از سفرهای شهری
شهردار مشهد با اشاره به وضعیت جابه‌جایی درون‌شهری گفت: روزانه حدود هفت میلیون و ۵۰۰ هزار سفر در مشهد انجام می‌شود که سهم مترو از آن حدود پنج درصد، اتوبوسرانی ۱۵ درصد و تاکسیرانی حدود ۲۰ درصد است. در مقابل، خودروهای شخصی سهمی نزدیک به ۶۰ درصد از سفرها دارند.
به گفته وی، مدیریت شهری در پی آن است که سهم خودروهای شخصی به حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد کاهش یابد و سهم حمل‌ونقل عمومی افزایش پیدا کند. بر این اساس، سهم مترو در مرحله نخست باید به حدود ۱۰ درصد برسد و با تکمیل خطوط، امکان افزایش آن تا ۱۵ درصد فراهم شود. همچنین افزایش سهم اتوبوسرانی به بیش از ۲۵ درصد از اهداف اعلام‌شده است.
قلندرشریف تأکید کرد سیاست‌های محدودکننده استفاده از خودروهای شخصی باید متناسب با توسعه زیرساخت‌ها و فراهم‌شدن امکان دسترسی مناسب به حمل‌ونقل عمومی اجرا شود.
افزایش اتوبوس‌ها؛ ادامه کمبود ناوگان
قلندرشریف از اضافه‌شدن ۴۰۸ دستگاه اتوبوس جدید به ناوگان مشهد خبر داد، اما گفت مشکلات تأمین و تحویل اتوبوس، از جمله محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، همچنان ادامه دارد.
وی درباره قرارداد تأمین ۳۰۰ دستگاه اتوبوس توضیح داد که شهرداری در حال مذاکره برای تعیین تکلیف ادامه قرارداد یا فسخ آن است و هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است. هم‌زمان، قرارداد تأمین ۱۰۰ دستگاه اتوبوس جدید نیز در دست انعقاد قرار دارد و برنامه‌ریزی شده این اتوبوس‌ها طی شش ماه آینده به ناوگان اضافه شوند.
به گفته شهردار مشهد، هدف‌گذاری مدیریت شهری برای ناوگان اتوبوسرانی، بیش از سه هزار دستگاه است؛ با این حال، حتی در صورت تحقق برنامه‌های توسعه‌ای نیز کمبود حدود هزار دستگاه اتوبوس باقی خواهد ماند.
وی درباره قرارداد خرید ۳۰۰ دستگاه اتوبوس از شرکت نامیکران نیز گفت تمام مبلغ قرارداد پرداخت نشده و بخشی از آن تسویه شده است. برای این قرارداد ضمانت‌نامه‌ای به ارزش هزار میلیارد تومان وجود دارد.
قلندرشریف افزود: شرکت طرف قرارداد درخواست تمدید مهلت اجرای تعهدات را مطرح کرده و شهرداری آمادگی دارد این درخواست را با توجه به شرایط بازار و افزایش قیمت اتوبوس‌ها بررسی کند؛ مشروط بر اینکه ضمانت‌نامه متناسب با افزایش هزینه‌ها تقویت شود و حقوق شهرداری محفوظ بماند.
قرارداد حمل‌ونقل برقی؛ تمرکز بر ایستگاه‌های شارژ
در پاسخ به پرسشی درباره همکاری شهرداری مشهد با مجموعه مرتبط با بابک زنجانی برای تأمین ناوگان برقی، قلندرشریف گفت شهرداری قرارداد مستقیمی برای تأمین همه اتوبوس‌ها، تاکسی‌ها و موتورسیکلت‌های برقی با وی ندارد و در این زمینه تفاهم‌نامه‌ای چندجانبه امضا شده است.
وی افزود قرارداد شهرداری با این مجموعه به احداث ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی مربوط می‌شود و اقدامات مرتبط با آن در حال پیگیری است. به گفته شهردار، اجرای این همکاری باید با رعایت الزامات قانونی و حفظ حقوق شهروندان انجام شود.
منابع مالی شهرداری و پاسخ به انتقادهای «شهرفروشی»
شهردار مشهد در پاسخ به پرسشی درباره شیوه تأمین منابع مالی شهرداری و انتقادهایی که با عنوان «شهرفروشی» مطرح می‌شود، گفت درآمدها و هزینه‌های مدیریت شهری در بودجه مصوب مشخص است و شهروندان و خبرنگاران می‌توانند با مراجعه به سامانه فاش، جزئیات آن را بررسی کنند.
به گفته قلندرشریف، منابع مالی شهرداری از محل عوارض و سایر درآمدهای قانونی، تسهیلات بانکی، اوراق مشارکت و فروش املاک و دارایی‌ها تأمین می‌شود. فروش دارایی‌ها نیز در چارچوب منابع پیش‌بینی‌شده در بودجه انجام می‌گیرد و تغییر در این چارچوب به اصلاح بودجه نیاز دارد.
وی بودجه شهرداری مشهد از ابتدای دوره ششم شورای اسلامی شهر تاکنون را بیش از ۳۰۰ همت اعلام کرد و گفت سهم هزینه‌های عمرانی حدود ۴۵ درصد بودجه است که با احتساب اوراق مشارکت به حدود ۶۰ درصد می‌رسد. حدود یک‌سوم بودجه نیز به هزینه‌های جاری اختصاص دارد؛ هزینه‌هایی که حقوق کارکنان، نگهداری و اداره شهر را شامل می‌شود.
توسعه فضای سبز و پروژه‌های شهری
قلندرشریف در بخش دیگری از سخنان خود به طرح‌های توسعه فضای سبز اشاره کرد و گفت بوستان کرامت در شرق مشهد با هشت باغ موضوعی در حال اجراست و بخشی از آن به وسعت ۳۲ هکتار به بهره‌برداری رسیده است.
وی همچنین از بهره‌برداری فاز نخست بوستان جهانشهر به وسعت ۲۷ هکتار خبر داد و توسعه فضاهای سبز را از محورهای مورد توجه مدیریت شهری برشمرد.
شهردار مشهد مدعی شد این شهر در ارزیابی‌های مورد اشاره مدیریت شهری، در حوزه پاکیزگی، توسعه فضای سبز و بازیافت جایگاه نخست کشور را کسب کرده است.
برنامه کاهش هزینه‌های خرید خانوار
شهردار مشهد درباره اقدامات مدیریت شهری برای کاهش هزینه‌های زندگی شهروندان گفت شیوه فعالیت فروشگاه‌های شهرما از سال ۱۴۰۲ با هدف افزایش رقابت و کاهش قیمت‌ها تغییر کرده است.
به گفته وی، برخی اقلام اساسی با تخفیف حدود هشت درصد و بعضی کالاها با تخفیف‌هایی تا ۳۰ درصد عرضه شده‌اند. همچنین توسعه مراکز عرضه مستقیم میوه و تره‌بار در دستور کار قرار دارد.
قلندرشریف اعلام کرد یک مرکز در محدوده بلوار وکیل‌آباد راه‌اندازی شده و هدف مدیریت شهری، افزایش تعداد این مراکز به چهار مورد تا پایان آبان و ۱۰ مرکز تا عید است. به گفته وی، در این مراکز میوه با قیمت‌هایی حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد پایین‌تر عرضه می‌شود.
او درباره طرح موسوم به «تورم صفر» در تهران نیز گفت اجرای چنین برنامه‌هایی به بررسی کارشناسی، منابع مالی و شرایط اجرایی نیاز دارد و در صورت اختصاص حمایت‌های ویژه به یک شهر، امکان بهره‌مندی سایر شهرها از حمایت‌های مشابه نیز باید بررسی شود.
ترافیک مشهد و ضرورت توسعه مسیرهای جایگزین
قلندرشریف ترافیک معابر مشهد را از مسائل پیچیده کلان‌شهرها دانست و گفت اجرای تقاطع‌ها، اصلاح دوربرگردان‌ها و ایجاد مسیرهای جدید برای کاهش گره‌های ترافیکی انجام می‌شود؛ با این حال، افزایش استفاده از خودروهای شخصی و محدودیت ظرفیت معابر می‌تواند بخشی از تأثیر این اقدامات را خنثی کند.
وی با اشاره به پروژه‌های در دست اجرا در بزرگراه رفسنجانی و دیگر محدوده‌های شهری اظهار کرد مدیریت شهری برای مشارکت در برخی طرح‌های پیرامونی، از جمله احداث پل روگذر در مسیر طرقبه و جاده شاندیز به سمت وکیل‌آباد، اعلام آمادگی کرده است؛ اجرای این طرح‌ها به هماهنگی و فراهم‌شدن مقدمات از سوی دستگاه‌های مرتبط وابسته است.
به گفته شهردار مشهد، طرح کنارگذر شمالی در مرحله مطالعات قرار دارد و پروژه‌های آزادراه حرم تا حرم و مسیر مشهد ـ چناران نیز در حال پیگیری هستند.
قلندرشریف تأکید کرد توسعه راه‌های ورودی شهر باید هم‌زمان با تکمیل مسیرهای جایگزین و شبکه کمربندی، به‌ویژه در جنوب مشهد، انجام شود؛ چراکه افزایش ظرفیت ورودی‌ها بدون ایجاد مسیرهای مکمل می‌تواند به ورود خودروهای بیشتر و تشدید ترافیک در معابر شهری منجر شود.
توضیحات شهردار درباره پرونده فساد و تغییرات مدیریتی
شهردار مشهد در پاسخ به پرسش‌هایی درباره تغییر مدیران و پرونده فساد مطرح‌شده از دوره‌های گذشته گفت تخصص، تعهد و توانمندی از معیارهای انتخاب مدیران بوده است. به گفته وی، بخشی از تغییرات مدیریتی نیز به بازنشستگی، پایان مسئولیت یا پذیرش مسئولیت‌های جدید مربوط می‌شود.
قلندرشریف با تأکید بر ضرورت برخورد بدون اغماض با فساد، از ادامه همکاری واحدهای نظارتی شهرداری با دستگاه‌های امنیتی، انتظامی و قضایی برای پیگیری پرونده خبر داد.
وی همچنین تصریح کرد در زمان بیان این اظهارات، محکومیت قضایی برخی افراد مرتبط با حوزه نظارت مهندسی ساختمان در این پرونده قطعی نشده بود و قضاوت نهایی درباره اتهامات بر عهده دستگاه قضایی است.
شهردار مشهد در پاسخ به انتقادهای برخی اعضای شورای اسلامی شهر نیز اختلاف‌نظر در ساختار شورایی را طبیعی دانست و گفت موضع نهایی شورا از طریق جمع‌بندی و رأی‌گیری مشخص می‌شود.
