به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
به گزارش خبرفوری این قابلیتها از یک سو وعده کمک به پلیس برای مقابله با جرم، یافتن افراد گمشده و مدیریت بهتر شهرها را میدهند، اما از سوی دیگر، نگرانیها درباره گسترش نظارت دائمی بر شهروندان را افزایش دادهاند.
شرکت بریتانیایی کانفلو در شهر وارویک، چراغ هوشمندی با نام آی لامپ تولید کرده است. چراغ این شرکت نخستین نمونه از این فناوری در بریتانیاست. چراغها با استفاده از پنلهای خورشیدی انرژی مورد نیاز خود را تأمین میکنند و به قابلیتهایی مانند تشخیص پلاک خودرو و شناسایی چهره مجهز هستند.
با این حال، بخش نگرانکننده ماجرا نه فقط امکانات فعلی، بلکه قابلیتهایی است که ممکن است در آینده به این زیرساخت افزوده شود.
بیشتر بخوانید:
مُد شدن لباسهای عجیبی که دوربینهای نظارتی را فریب میدهند
آمریکا برای این زن در ایران ۲۰۰ هزار دلار پاداش تعیین کرد
تجارت جاسوسی | جذب جاسوسان از راه دور
ژنرال جنگ جنسی | داستان زنی میان قدرت، فریب و عشق | آلیا روزا کیست؟
سازمان مدافع حریم خصوصی بیگ هشدار داده است که چنین چراغهایی میتوانند در آینده به سامانههایی برای تحلیل نحوه راهرفتن افراد، شناسایی رفتارهای «مشکوک» و حتی تشخیص رفتار تهاجمی مجهز شوند؛ قابلیتهایی که تعریف و معیار دقیق آنها مشخص نیست.
چراغهایی فراتر از روشنایی
شرکت سازنده میگوید آی لامپ میتواند علاوه بر تأمین نور، به نوعی مرکز داده توزیعشده و مجهز به هوش مصنوعی تبدیل شود؛ مرکزی که حتی از طریق پردازش دادهها درآمدزایی کند. این شرکت همچنین اعلام کرده است با دولت ایالت کاتسینا در نیجریه برای تأمین ۵۰ هزار چراغ قرارداد بسته؛ تجهیزاتی که قرار است قابلیتهای گستردهتری برای پایش خودروها و چهره افراد داشته باشند.
ادوارد فیتزپاتریک، رئیس شرکت، گفته است این فناوری میتواند در آینده برای یافتن افراد گمشده یا مقابله با جرم به کار رود؛ البته به شرط آنکه در همکاری با نهادهای مسئول استفاده شود.
اما برخی کارشناسان درباره این ادعاها تردید دارند. ربیح بشرو، استاد دانشگاه شرق لندن و مدیر مرکز هوش مصنوعی و نوآوری داده، معتقد است استفاده از این چراغها بهعنوان مراکز داده هوش مصنوعی در بریتانیا، از نظر فنی و اقتصادی چندان عملی نیست. به گفته او، میزان انرژی تولیدشده از پنلهای خورشیدی در شرایط آبوهوایی بریتانیا محدود است و برای پردازشهای پیچیده کفایت نمیکند. او میگوید این چراغها شاید برای کاربردهای ساده، مانند تشخیص خالی یا اشغالبودن جای پارک، مفید باشند؛ اما ادعاهای بزرگتر درباره تشخیص چهره و تحلیل رفتار ممکن است بیشتر جنبه تبلیغاتی داشته باشند.
تهدیدی فراتر از فناوری امروز
فعالان حریم خصوصی تأکید میکنند نگرانی اصلی فقط به عملکرد فعلی چراغها محدود نمیشود. پرسش مهمتر این است که زیرساخت نصبشده امروز، فردا چه قابلیتهایی پیدا خواهد کرد.
جسلین چاگار از سازمان بیگ میگوید دوربین مداربسته معمولی عمدتا تصاویر را ثبت میکند تا بعدا بررسی شوند، اما فناوری تشخیص چهره میتواند هویت افراد را در همان لحظه شناسایی کند. این تفاوت، از نظر حریم خصوصی بسیار اساسی است.
به گفته او، ممکن است زیرساختهای نظارتی جدید بدون اطلاع عمومی، با امکاناتی مانند تشخیص خشم، رفتار مشکوک یا پرخاشگری بهروزرسانی شوند. افزون بر این، دقت علمی چنین سامانههایی محل بحث است. الگوریتمهایی که ادعا میکنند میتوانند رفتار مشکوک یا تهاجمی را تشخیص دهند، همیشه پشتوانه علمی قابل اتکایی ندارند و حتی ممکن است افراد دارای معلولیت یا کسانی را که شیوه حرکتی متفاوتی دارند، بهاشتباه تهدید تلقی کنند.
مالک دادهها چه کسی است؟
در کنار مسئله دقت، موضوع مالکیت دادهها نیز اهمیت دارد. اگر هزاران چراغ خیابانی به دوربین و هوش مصنوعی مجهز شوند، اطلاعات مربوط به چهره، رفتوآمد و رفتار شهروندان به کجا منتقل خواهد شد و چه نهادی بر آن کنترل خواهد داشت؟
بحث بر سر مخالفت با فناوری نیست؛ مسئله، تعیین مرز میان امنیت و نظارت است. چراغهای هوشمند ممکن است در شرایطی ابزار مفیدی برای مدیریت شهری و مقابله با جرم باشند، اما اگر توسعه قابلیتهای نظارتی آنها بدون شفافیت، قانونگذاری و نظارت عمومی انجام شود، زیرساختی که امروز برای امنیت ساخته میشود، میتواند فردا به پایههای جامعهای تبدیل شود که شهروندانش همواره زیر نگاه دوربینها زندگی میکنند.
