عکس‌های تاریخی آنتوان سوروگین، معروف به آنتوان خان، بار دیگر مورد توجه علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ ایران قرار گرفته‌اند. این عکاس که در دوران قاجار از زنان و مردان طبقات مختلف جامعه تصویربرداری می‌کرد، مجموعه‌ای ارزشمند از تصاویر به‌جا گذاشته که بخشی از سبک زندگی، پوشش و فضای اجتماعی آن روزگار را به نمایش می‌گذارند.
در میان این عکس‌ها، تصاویر زنان حرمسرای ناصری در کنار عکس‌هایی از زنان عادی جامعه دیده می‌شود؛ زنانی از گروه‌های قومی و اجتماعی مختلف که هرکدام بخشی از واقعیت زندگی در ایران آن دوران را روایت می‌کنند. برخی از این تصاویر نیز با رنگ‌آمیزی و بازسازی دیجیتال، جلوه‌ای تازه پیدا کرده‌اند و جزئیات چهره‌ها، لباس‌ها و محیط زندگی را ملموس‌تر نشان می‌دهند.
نکته جالب درباره آثار آنتوان خان این است که دوربین او فقط به ثبت چهره‌های رسمی و عکس‌های آتلیه‌ای محدود نمی‌شد. در میان آثار منسوب به او، تصاویری از زنان در فضای خانه، حیاط و مطبخ، هنگام قالیبافی، نشستن دور سفره یا قلیان کشیدن نیز وجود دارد. عکس‌هایی از دختران محصل و زنان با پوشش‌ها و پیشینه‌های قومی متفاوت هم تصویری متنوع‌تر از جامعه آن روزگار ارائه می‌کنند.
تفاوت دنیای زنان قاجاری با «بامداد خمار»
انتشار این عکس‌ها فرصتی فراهم کرده تا مخاطبان، پوشش و سبک زندگی زنان واقعی دوران قاجار را با آنچه در سریال «بامداد خمار» به تصویر کشیده شده، مقایسه کنند. در این مجموعه تلویزیونی، لباس‌ها، آرایش چهره‌ها، فضای خانه‌ها و روابط اجتماعی در خدمت روایت داستانی قرار گرفته‌اند؛ اما عکس‌های تاریخی آنتوان خان، با وجود محدودیت‌های خود به‌عنوان اسناد تصویری، امکان مشاهده برخی جزئیات زندگی آن دوران را فراهم می‌کنند.
البته نباید فراموش کرد که «بامداد خمار» یک اثر نمایشی با اقتضائات داستانی و هنری است و عکس‌های آنتوان سوروگین نیز نماینده تمام زنان و همه طبقات اجتماعی آن زمان نیستند. با این حال، کنار هم قرار دادن این دو تصویر از گذشته، می‌تواند تفاوت میان بازنمایی سینمایی و مستندات تاریخی را جذاب‌تر از همیشه نشان دهد.
خلاصه داستان بامداد خمار
داستان سریال «بامداد خمار» در دو خط زمانی موازی روایت می‌شود؛ یکی در اواخر دوره قاجار و آغاز پهلوی و دیگری در دهه ۱۳۶۰، هم‌زمان با سال‌های جنگ ایران و عراق.
محور اصلی روایت، عشقی ممنوع و طبقاتی میان دختری از خانواده‌ای اشرافی و جوانی از طبقه فرودست است؛ عشقی که در هر دو دوره تاریخی با موانع اجتماعی، تعصبات طبقاتی و ساختار مردسالارانه روبه‌رو می‌شود. در خط داستانی گذشته، عشق تلخ عمه راوی به جوانی از طبقه پایین با شکستی دردناک پایان یافته و در زمان حال نیز دختر جوان خانواده قدم در همان مسیر گذاشته است.
فصل دوم سریال «بامداد خمار» با سرنوشت‌های تلخ و شیرین شخصیت‌ها به پایان می‌رسد؛ خجسته با اصلان ازدواج می‌کند، در حالی که نه اصلان از این وصلت رضایت دارد و نه خجسته دلش با این ازدواج است. آن‌ها تنها به خاطر خواسته و مصلحت خانواده‌ها تن به زندگی مشترک می‌دهند؛ ازدواجی که از همان ابتدا با نارضایتی و دلخوری گره خورده است.
از سوی دیگر، منصور که از عشق محبوبه دست خالی بازمانده، به سمت نیمتاج می‌رود و محبوبه نیز سرانجام، با وجود مخالفت‌های فراوان، به آرزویش می‌رسد و با رحیم ازدواج می‌کند. حالا با پایان فصل دوم، پرسش تازه‌ای پیش روی مخاطبان قرار گرفته است: آیا محبوبه در خانه بخت رحیم طعم خوشبختی را خواهد چشید یا زندگی مشترک آن‌ها آغازگر روزهایی تلخ‌تر خواهد بود؟
