به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
«مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی» که یکی از مهم‌ترین اندیشکده‌های غربی با تمرکز بر مسائل امنیتی و دفاعی است در یک گزارش نوشته کشورهای حاشیه خلیج فارس با توجه به خسارت‌هایی که جنگ به اقتصادهایشان وارد کرده و تردیدهای فزاینده درباره ارزش و کارآمدی پایگاه‌های نظامی آمریکا در برابر حملات ایران، ناچار خواهند بود ساختار دفاعی خود را که تریلیون‌ها دلار برای آن هزینه کرده‌اند، از نو سازمان‌دهی کنند.
این گزارش می‌گوید در هفته‌های منتهی به آتش‌بس ۸ آوریل، ۱۲ کشور منطقه که اکثریت قریب به اتفاق آنها در حوزه خلیج فارس قرار دارند، با حملات ۴ هزار و ۶۷۰ پهپاد انتحاری و بیش از هزار و ۴۰۰ موشک بالستیک ایران مواجه شدند.
نزدیک به نیمی از این حملات امارات متحده عربی را هدف قرار داده بود. بر اساس یکی از برآوردهای مورد استناد گزارش، خسارت واردشده به زیرساخت‌های انرژی منطقه ممکن است به ۵۸ میلیارد دلار (۴۳ میلیارد پوند) رسیده باشد.
در گزارش این اندیشکده مستقر در لندن آمده است که ایران هرگونه کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه یا خروج کامل نیروهای این کشور را «یک موفقیت راهبردی و تأییدی بر پایداری و مقاومت خود» قلمداد خواهد کرد و از آن برای شرمنده کردن کشورهای حاشیه خلیج فارس به دلیل دهه‌ها تلاش آنها برای جلب حمایت و حفاظت آمریکا استفاده خواهد کرد.
گزارش می‌گوید جنگ حقیقت ناخوشایند دیگری را نیز برای این کشورها آشکار کرده: نه‌تنها خرید تسلیحات آمریکایی به ارزش تریلیون‌ها دلار در لحظه حساس به حمایت و حفاظت آمریکا منجر نشده، بلکه ارتش‌های آنها آمادگی کافی برای نوع جدیدی از جنگ هوایی را ندارند.
با وجود سرمایه‌گذاری‌های عظیم در خرید تسلیحات عمدتاً آمریکایی، این گزارش چندین ضعف اساسی در ساختار دفاعی کشورهای منطقه شناسایی کرده است؛ از جمله:
– وابستگی بیش از حد به سامانه‌های دفاع هوایی و موشکی و مهمات تأمین‌شده از سوی آمریکا؛
– ناکامی در ایجاد یک ساختار دفاعی یکپارچه در سطح منطقه؛
– کمبود توانمندی‌ها و تجهیزات لازم برای مین‌روبی دریایی؛
– محدود بودن گزینه‌های پاسخ متقابل به حملات؛
– هزینه‌های بازدارندگی بسیار بالا ناشی از اتکای بیش از اندازه به سامانه‌های پیشرفته و گران‌قیمت برای مقابله با پهپادها و موشک‌هایی که نسبتاً ارزان‌قیمت هستند.
این گزارش درباره اینکه آیا کشورهای چندپاره خلیج فارس باید به دنبال انعقاد یک پیمان عدم تجاوز جدید با ایران باشند یا خیر، موضع مشخصی اتخاذ نمی‌کند؛ اما تأکید دارد که جنگ آمریکا و ایران نشان داده است مشارکت‌های دیرینه دفاعی و امنیتی این کشورها با واشنگتن «نتوانسته‌اند حفاظت کافی در برابر تهاجم ایران را تضمین کنند».
در بخش دیگری از گزارش آمده است: «اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، پایگاه‌های نظامی آمریکا و مشارکت‌های دفاعی با این کشور، بهانه دیگری برای حمله ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس فراهم کرده‌اند.»
این گزارش اضافه می‌کند که نگاه افکار عمومی در کشورهای خلیج فارس به آمریکا نیز در حال تغییر است و جایگاه این کشور در نگاه مردم منطقه از «تأمین‌کننده امنیت» به «عامل ایجاد خطر راهبردی» تبدیل شده است.
انتشار این گزارش پس از آن صورت می‌گیرد که کریس مورفی، سناتور دموکرات و عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، از شکل‌گیری بحث‌هایی در ارتش آمریکا درباره ضرورت و ارزش بازسازی پایگاه‌های آسیب‌دیده این کشور در منطقه خلیج فارس خبر داد.
مورفی گفت رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس خواهان بازسازی این پایگاه‌ها و تداوم حضور نظامی آمریکا در منطقه هستند، اما این پرسش را مطرح کرد که اگر یک پایگاه نظامی آمریکا تنها ظرف ۲۴ ساعت پس از آغاز یک جنگ تمام‌عیار از بین برود، اساساً چه فایده‌ای برای حفاظت از منافع آمریکا خواهد داشت؟
او گفت: «اگر قرار باشد پایگاه‌هایی را بازسازی کنیم که در عرض چند ساعت پس از آغاز جنگ بعدی نابود می‌شوند، در واقع در استفاده از پول مالیات‌دهندگان به‌شدت نالایق و غیرمسئولانه عمل کرده‌ایم.»
این سناتور آمریکایی افزود: «روشن است که باید حضور نظامی کوچک‌تری در منطقه داشته باشیم. معیار ما برای تعیین ابعاد این حضور باید این باشد که چه چیزی را می‌توانیم واقعاً محافظت کنیم؛ زیرا آشکارا نمی‌توانیم از تمام ابعاد حضور نظامی کنونی خود حفاظت کنیم و چیزی که نتوانیم از آن دفاع کنیم، عملاً بی‌فایده است.»
مورفی همچنین پیشنهاد کرد که دست‌کم برخی از پایگاه‌های آمریکا در شرق مدیترانه به نقاطی دورتر از برد موشک‌های ایران منتقل شوند.
