به گزارش خبرفوری، پرورش کبوترهای مسابقهای، بهویژه نژادهای اروپایی، امروز بازاری جهانی دارد؛ بازاری که خریداران ثروتمند از چین تا بریتانیا در آن برای پرندگان دارای شجرهنامه، توان پرواز و ویژگیهای ژنتیکی خاص رقابت میکنند.
بریتانیا همچنان یکی از کانونهای مهم این ورزش است. هر سال در ماه ژانویه، هزاران کبوترباز در بلکپول گرد هم میآیند تا در جشنوراه بزرگ مربوط به آن شرکت کنند. این گردهمایی ترکیبی است از بازار، مسابقه و نمایش، فروشندگان تجهیزات کبوترخانه، علاقهمندان به ژنتیک پرندگان و پرورشدهندگانی که کبوترهای خود را با رنگ چشم، فرم بدن و کیفیت پرهای متفاوت عرضه میکنند.
اما در میان غرفهها و گفتوگوهای مربوط به رکوردهای پرواز و خریدوفروش، گروه دیگری نیز حضور دارند: پژوهشگران پزشکی که به دنبال نشانههای بیماریای کمتر شناختهشدهاند؛ بیماریای که در میان متخصصان با عنوان «ریه کبوتربازان» شناخته میشود.
بیشتر بخوانید:
دانشمندان میگویند این بازیگر زن، زیباترین چشمهای جهان را دارد
عربستانیها ۶۵۷۴ خودروی بیاموی را پس دادند!
درمان مردی که مغزش بیرون از سر رشد کرده بود!
«ریه کبوتربازان» یکی از انواع پنومونیت حساسیتی است؛ واکنشی ایمنی که در اثر تماس مکرر با پروتئینهای موجود در فضولات، پرها و گرد بسیار ریز روی بدن کبوتر رخ میدهد. این ذرات در فضای بسته کبوترخانه معلق میمانند و میتوانند از راه تنفس وارد عمق ریه شوند.
بیشتر کسانی که با کبوتر سر و کار دارند هیچگاه به این عارضه مبتلا نمیشوند. با این حال، در گروهی از افراد، دستگاه ایمنی به این مواد واکنش بیشازحد نشان میدهد و التهاب در کیسههای هوایی ریه شکل میگیرد. سرفه، تنگی نفس، تب و خستگی از نشانههای رایج آن هستند؛ علائمی که گاه با یک سرماخوردگی یا عفونت تنفسی اشتباه گرفته میشوند.
خطر اصلی زمانی پدیدار میشود که تماس با عامل حساسیتزا ادامه یابد. التهابهای تکرارشونده میتوانند در نهایت به فیبروز ریوی، یعنی زخم دائمی بافت ریه، منجر شوند. در این وضعیت، ریهها انعطافپذیری خود را از دست میدهند و انتقال اکسیژن به خون دشوارتر میشود؛ روندی که در موارد پیشرفته میتواند تهدیدکننده زندگی باشد.
تشخیص این بیماری نیز ساده نیست. آزمایش قطعی واحدی برای تأیید «ریه کبوتربازان» وجود ندارد و پزشکان معمولا به مجموعهای از شواهد تکیه میکنند: سابقه تماس با پرندگان، علائم بیمار، آزمایش خون، تصویربرداری از ریه و آزمونهای عملکرد تنفسی. حتی وجود آنتیبادی در خون فقط نشان میدهد فرد با پروتئینهای کبوتر تماس داشته، نه اینکه الزاما بیمار باشد. برخی پرورشدهندگان میگویند در مواجهه با علائم تنفسی، پیش از بررسیهای کامل به آنها توصیه شده از کبوترهای خود دست بکشند. برای کسانی که سالها زندگی، درآمد یا هویت اجتماعیشان با این فعالیت گره خورده، چنین توصیهای میتواند به معنای نادیدهگرفتن سبک زندگی آنان تلقی شود؛ عاملی که گاه مراجعه بهموقع به پزشک را به تأخیر میاندازد.
بنیاد پژوهشی پزشکی کبوتربازان بریتانیا از دهه ۱۹۸۰ برای پر کردن همین شکاف شکل گرفت. از سال ۲۰۱۹ نیز پژوهشی گستردهتر با مشارکت پزشکان، پژوهشگران و دانشجویان پزشکی آغاز شده است. در این طرح، سلامت صدها کبوترباز با پرسشنامه، آزمایش خون، اسپیرومتری و اسیلومتری بررسی میشود.
هدف اصلی، پاسخ به پرسشی کلیدی است: چرا برخی افراد پس از سالها تماس با کبوترها سالم میمانند، اما دیگران دچار التهاب و آسیب ریوی میشوند؟ پاسخ این پرسش میتواند به تشخیص زودهنگام، شناسایی افراد پرخطر و درمان بهتر بیماریهای مشابه ــ از «ریه کشاورزان» تا بیماریهای ناشی از ذرات آلوده آب ــ کمک کند.
تا امروز بیش از ۵۰۰ نفر در این پژوهش حضور یافتهاند. پیام عملی محققان روشن است: تهویه مناسب کبوترخانه، کنترل گردوغبار و استفاده از ماسک هنگام نظافت، خطر را کاهش میدهد؛ اما سرفه یا تنگی نفس پایدار، نشانهای نیست که بتوان آن را نادیده گرفت.
