به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
سردار غلامرضا جلالی فراهانی، صبح پنجشنبه در همایش مدیران کل پدافند غیرعامل کشور به میزبانی استان یزد، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دفاع مقدس و شهدای جنگ اخیر، اظهار کرد: امروز در شرایط عادی و صلح قرار نداریم که بخواهیم درباره پدافند غیرعامل صحبت کنیم؛ دشمن همچنان در حال نشان دادن توان و ظرفیت‌های خود برای تهدید کشور است و باید با نگاهی دقیق و علمی، آمادگی خود را در برابر این تهدیدات افزایش دهیم.
وی با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به ظرفیت‌های پدافندی کشور افزود: با وجود اقدامات گسترده انجام‌شده، هنوز سرمایه‌گذاری، توجه و دقت متناسب با سطح تهدیدات صورت نگرفته است و لازم است برای جبران کاستی‌ها و ارتقای توان دفاعی کشور، برنامه‌ریزی جدی‌تری انجام شود.
پدافند غیرعامل؛ از زیرساخت‌های حیاتی تا زندگی روزمره مردم
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با تشریح ابعاد مختلف جنگ تصریح کرد: جنگ تنها به صحنه‌های آشکار درگیری محدود نمی‌شود، بلکه لایه‌های مختلفی از حضور مردم در صحنه، فعالیت‌های امدادی و خدماتی تا اقدامات پنهان برای حفظ زیرساخت‌ها و استمرار کارکردهای حیاتی کشور را در بر می‌گیرد.
جلالی فراهانی ادامه داد: برقرار ماندن جریان برق و گاز، استمرار ارتباطات، تأمین کالاهای موردنیاز مردم و تداوم خدمات بهداشتی و درمانی در شرایط جنگی، نتیجه تلاش نیروهایی است که فعالیت‌های آنان کمتر دیده می‌شود؛ اما نقش مهمی در حفظ امنیت و پایداری کشور دارند.
وی با اشاره به تلاش کارکنان بخش‌های مختلف برای استمرار خدمات عمومی گفت: نیروهایی که در شرایط حمله و بمباران برای حفظ فعالیت زیرساخت‌ها تلاش می‌کنند، در کنار رزمندگان حاضر در میدان نبرد، برای یک هدف مشترک فعالیت دارند و نباید اجازه داد مشکلات و کمبودها موجب نادیده گرفتن این تلاش‌ها شود.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به گزارش‌های ارائه‌شده درباره فعالیت بخش‌های صنعتی و انرژی در شرایط جنگی اظهار کرد: حفظ فعالیت زیرساخت‌ها و بازگرداندن واحدهای آسیب‌دیده به چرخه تولید، نیازمند تخصص، تجربه، فناوری و تلاش مستمر نیروی انسانی است.
وی با قدردانی از کارکنان فعال در بخش‌های مختلف افزود: کارمندانی که مخلصانه برای استمرار خدمات و تأمین نیازهای مردم تلاش می‌کنند، در واقع در حال دفاع از کشور هستند و باید از زحمات آنان قدردانی شود.
جنگ امروز، عرصه دانشگاهی و علمی است
جلالی فراهانی با تأکید بر ضرورت توسعه مطالعات علمی در حوزه پدافند غیرعامل بیان کرد: امروز جنگ به عرصه‌ای برای آزمون نظریه‌ها، دکترین‌ها، فناوری‌ها و تجهیزات تبدیل شده است و دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشورهای مختلف تحولات آن را بررسی می‌کنند؛ بنابراین، ما نیز باید از تجربه‌های به‌دست‌آمده برای ارتقای توان دفاعی کشور استفاده کنیم.
وی با اشاره به فعالیت رشته‌های تخصصی پدافند غیرعامل در دانشگاه‌ها افزود: نزدیک به ۲۰ رشته تخصصی در این حوزه در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری دنبال می‌شود، اما برای پاسخ‌گویی به تهدیدات جدید، تقویت ارتباط میان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و بخش‌های اجرایی ضروری است.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به اهمیت بررسی علمی زنجیره تأمین کالا و خدمات اساسی تصریح کرد: تجربه جنگ نشان داده است که وابستگی به فناوری‌ها و زنجیره‌های تأمین خارجی می‌تواند به نقطه آسیب‌پذیری تبدیل شود؛ ازاین‌رو، باید وابستگی‌های فناورانه شناسایی و برای استمرار تولید و خدمات اساسی، راهکارهای مناسب طراحی شود.
جلالی فراهانی خاطرنشان کرد: میزان دانش‌افزایی و مطالعات علمی در حوزه پدافند غیرعامل طی یک سال گذشته افزایش قابل‌توجهی داشته است و باید این روند با بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها و متخصصان ادامه یابد.
دفاع مردم‌محور باید متناسب با تهدیدات جدید بازنگری شود
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به نقش مردم در تحولات جنگ اخیر اظهار کرد: حضور مردم در صحنه و حمایت آنان از کشور، مؤلفه‌ای است که باید با دقت بیشتری در مطالعات و برنامه‌ریزی‌های دفاعی بررسی شود.
وی افزود: دشمن برای تحقق اهداف خود تنها به حملات نظامی متکی نیست، بلکه از ابزارهایی مانند جنگ شناختی، عملیات رسانه‌ای، تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد فاصله میان مردم و مسئولان نیز استفاده می‌کند؛ بنابراین، پدافند مردم‌محور باید متناسب با این تهدیدات بازنگری شود.
جلالی فراهانی با تأکید بر اهمیت حفاظت از زیرساخت‌ها گفت: پایداری زیرساخت‌ها از الزامات حفظ رفاه و امنیت مردم است، اما رویکرد پدافندی نباید تنها به حفاظت فیزیکی از زیرساخت‌ها محدود شود و لازم است ابعاد اجتماعی، شناختی و رسانه‌ای تهدیدات نیز مورد توجه قرار گیرد.
دشمن در عملیات رسانه‌ای ناکام ماند
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به نقش رسانه‌ها در جنگ اخیر اظهار کرد: دشمن با شناخت اهمیت رسانه در شکل‌دهی به افکار عمومی و تأثیرگذاری بر تحولات داخلی، برای مختل کردن ارتباط میان مردم و مسئولان برنامه‌ریزی کرده بود؛ ازاین‌رو، حفظ پایداری شبکه رسانه‌ای کشور یکی از محورهای مهم اقدامات پدافندی بود.
وی با اشاره به تجربه جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ افزود: در آن مقطع، حمله به زیرساخت‌های رسانه‌ای عراق از جمله اقداماتی بود که زمینه تضعیف رسانه‌های این کشور را فراهم کرد. دشمن قصد داشت سناریویی مشابه را در ایران دنبال کند و با هدف قرار دادن زیرساخت‌های رسانه‌ای، ارتباط میان مردم و مسئولان را مختل کند.
جلالی فراهانی ادامه داد: برای مقابله با این تهدید، با همکاری وزارت ارتباطات و سازمان صداوسیما، اقداماتی برای ایجاد ظرفیت‌های جایگزین و افزایش تاب‌آوری شبکه رسانه‌ای انجام شد؛ به‌گونه‌ای که بخشی از برنامه‌ریزی‌ها و آمادگی‌های موردنیاز در مدت کوتاهی به اجرا درآمد.
وی با اشاره به برگزاری تمرین‌های عملیاتی پیش از آغاز جنگ تصریح کرد: سه روز پیش از جنگ، مانورهایی برای بررسی آمادگی شبکه رسانه‌ای و تمرین روش‌های جایگزین تولید و انتقال سیگنال انجام شد تا در صورت حمله به زیرساخت‌ها، ارتباط رسانه‌ای کشور استمرار داشته باشد.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه ۵۶ فرستنده در جریان حملات از مدار خارج شدند، افزود: با وجود آسیب به بخشی از زیرساخت‌های رسانه‌ای، ارتباط شبکه رسانه‌ای کشور قطع نشد و رسانه ملی توانست به فعالیت خود ادامه دهد.
جلالی فراهانی با اشاره به نقش رسانه ملی در مدیریت شرایط جنگی گفت: رسانه علاوه بر حفظ پایداری فنی، در برقراری ارتباط میان مردم و مسئولان، انتقال مشکلات مردم، اطلاع‌رسانی و حفظ انسجام اجتماعی نقش مهمی ایفا کرد.
نباید در جنگ روایت‌ها به بلندگوی دشمن تبدیل شویم
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با تأکید بر اهمیت مقابله با جنگ روایت‌ها اظهار کرد: در کنار اقدامات فنی، نحوه روایت رویدادها نیز اهمیت زیادی دارد و باید برای تبیین واقعیت‌ها و ارائه روایت دقیق از تحولات تلاش کرد.
وی افزود: دشمن تلاش می‌کند روایت خود را از جنگ به افکار عمومی منتقل کند؛ بنابراین، نباید در داخل کشور به بازتاب‌دهنده روایت دشمن تبدیل شویم و لازم است با استفاده از ظرفیت‌های رسانه‌ای، ابعاد مختلف تحولات را برای مردم تبیین کنیم.
جلالی فراهانی تصریح کرد: مقابله با عملیات رسانه‌ای نیازمند برنامه‌ریزی تخصصی و فنی است و باید هم‌زمان با حفظ زیرساخت‌های رسانه‌ای، برای مدیریت محتوایی و شناختی نیز آمادگی لازم وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی به سلاحی در جنگ‌های جدید تبدیل شده است
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به کاربردهای نظامی هوش مصنوعی اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در تحولات اخیر، استفاده از هوش مصنوعی در فرایندهای شناسایی، رهگیری و انتخاب اهداف بوده است؛ مسئله‌ای که ضرورت بررسی علمی شیوه‌های مقابله با فناوری‌های تهاجمی را افزایش می‌دهد.
وی با اشاره به تفاوت شیوه‌های پردازش اطلاعات در فناوری‌های جدید افزود: در برخی سامانه‌های جدید، پردازش اطلاعات در محل اجرای عملیات انجام می‌شود و سامانه می‌تواند بر اساس داده‌ها و شاخص‌های از پیش تعیین‌شده، اهداف را شناسایی و درباره نحوه اقدام تصمیم‌گیری کند.
جلالی فراهانی با تأکید بر پیامدهای انسانی استفاده از این فناوری‌ها گفت: واگذاری تصمیم‌گیری درباره انتخاب اهداف و حمله به سامانه‌های هوش مصنوعی، پرسش‌های جدی درباره مسئولیت‌پذیری و رعایت ملاحظات انسانی و حقوقی ایجاد می‌کند.
وی ادامه داد: مقابله با این تهدیدات از عهده اقدامات معمول خارج است و دانشمندان و متخصصان باید سازوکارهای این فناوری‌ها را بررسی کنند و راهکارهای علمی برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها و افزایش توان دفاعی کشور ارائه دهند.
تهدیدات ماهواره‌ای نیازمند مطالعات تخصصی است
جلالی فراهانی با اشاره به گسترش فناوری‌های فضایی و ماهواره‌ای تصریح کرد: شبکه‌های ماهواره‌ای مستقر در مدار پایین زمین، ظرفیت‌های جدیدی در حوزه ارتباطات، شناسایی و پشتیبانی از عملیات نظامی ایجاد کرده‌اند و شناخت قابلیت‌ها و آسیب‌پذیری‌های آن‌ها اهمیت زیادی دارد.
وی با اشاره به شبکه استارلینک افزود: بررسی ابعاد امنیتی و نظامی فناوری‌های ماهواره‌ای و شناخت شیوه‌های استفاده احتمالی از آن‌ها در عملیات‌های نظامی، باید در دستور کار مراکز دانشگاهی و تخصصی قرار گیرد.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور تأکید کرد: این حوزه از پیچیدگی‌های فنی بالایی برخوردار است و لازم است دانشگاه‌ها و متخصصان کشور با مطالعه دقیق فناوری‌های جدید، راهکارهای مناسب برای مقابله با تهدیدات احتمالی را طراحی کنند.
دانشگاه‌ها در شناخت تهدیدات نوین نقش‌آفرینی کنند
جلالی فراهانی با بیان اینکه کشورهای مختلف در حال بررسی ابعاد جنگ اخیر هستند، اظهار کرد: نظریه‌ها، دکترین‌ها، ابزارها و تجهیزات در این جنگ در معرض آزمون قرار گرفته‌اند و مراکز علمی کشورهای مختلف تلاش می‌کنند از تجربه‌های آن برای شناخت نقاط قوت و ضعف سامانه‌های دفاعی استفاده کنند.
وی افزود: ضروری است ما نیز ظرفیت‌های علمی کشور را برای مطالعه این تحولات به کار بگیریم و از توان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و متخصصان برای شناسایی تهدیدات و ارائه راهکارهای عملی بهره‌مند شویم.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به ظرفیت‌های علمی استان یزد خاطرنشان کرد: دانشگاه‌ها و مراکز علمی می‌توانند در شناسایی تهدیدات نوین و طراحی راهکارهای مقابله با آن‌ها نقش مؤثری داشته باشند و این ظرفیت باید در مسیر ارتقای توان پدافندی کشور به کار گرفته شود.
