به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
به گزارش توس اکو، ایران بهعنوان بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان، سهم قابلتوجهی از بازار جهانی این محصول را در اختیار دارد، اما فعالان این صنعت معتقدند مجموعهای از موانع در فضای کسبوکار، از مقررات ارزی و نحوه بازگشت ارز حاصل از صادرات گرفته تا افزایش هزینههای حملونقل و تأمین مالی، توان رقابت صادرکنندگان ایرانی را تحت فشار قرار داده است.
محسن احتشام، رئیس شورای ملی زعفران، یکی از مهمترین مشکلات صادرکنندگان را صدور مستمر بخشنامههای ارزی از سوی بانک مرکزی دانست و اظهار کرد: این بخشنامهها از ثبات و پایداری لازم برخوردار نیستند و صادرکنندگان نمیتوانند بر مبنای آنها برای فعالیتهای خود برنامهریزی کنند.
وی افزود: صادرکنندگان هر چند وقت یکبار با بخشنامه جدیدی مواجه میشوند که قواعد فعالیت آنها را تغییر میدهد و همین مسئله پیشبینیپذیری فضای کسبوکار را کاهش داده است.
تعهد ارزی؛ چالش جدی صادرکنندگان زعفران
احتشام، موضوع بازگشت ارز حاصل از صادرات و ایفای تعهدات ارزی را یکی دیگر از چالشهای اصلی صادرکنندگان عنوان کرد و گفت: مسیر بازگشت ارز حاصل از صادرات روزبهروز سختگیرانهتر میشود، در حالی که واقعیتهای فعالیت صادرکنندگان در بازارهای بینالمللی به اندازه کافی در سیاستگذاریها مورد توجه قرار نمیگیرد.
رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به افزایش هزینههای حملونقل اظهار کرد: حملونقل بهویژه حمل هوایی، به معضل جدی برای صادرکنندگان تبدیل شده است. هزینههای حملونقل نسبت به گذشته افزایش چشمگیری داشته و هزینه بارنامه نیز چند برابر شده است.
وی ادامه داد: این هزینهها در محاسبات مربوط به بازگشت ارز صادراتی بهدرستی لحاظ نمیشود و در برخی مسیرهای هوایی، هزینه حمل بهتنهایی میتواند بخش قابلتوجهی از ارزش صادرات را به خود اختصاص دهد.
احتشام تأکید کرد: بانک مرکزی، سازمان توسعه تجارت و کمیته ارزی اتاق ایران باید هزینههای واقعی حملونقل و سایر هزینههای صادراتی را در تعیین میزان تعهد ارزی صادرکنندگان لحاظ کنند.
وی پیشنهاد کرد با توجه به هزینههایی که صادرکنندگان در شرایط فعلی متحمل میشوند، میزان تعهد بازگشت ارز حاصل از صادرات مورد بازنگری قرار گیرد و از ۹۰ درصد به سطحی متناسب با هزینههای واقعی صادرات کاهش یابد.
نرخ پایه صادراتی با قیمت واقعی بازار همخوان نیست
رئیس شورای ملی زعفران همچنین نرخهای پایه صادراتی را از دیگر مشکلات فعالان این بخش دانست و گفت: در سالهای گذشته، در مواردی نرخ پایه صادراتی بالاتر از قیمتی تعیین شده که صادرکننده محصول خود را در بازار جهانی به فروش رسانده است.
به گفته وی، این اختلاف میان ارزش پایه صادراتی و قیمت واقعی فروش در بازار جهانی، فشار مضاعفی بر صادرکنندگان وارد میکند؛ چراکه تعهدات ارزی بر مبنایی محاسبه میشود که الزاماً با قیمت واقعی فروش محصول در بازار مقصد همخوانی ندارد.
احتشام افزود: این مسئله در کنار افزایش هزینههای حملونقل، بستهبندی و سایر هزینههای صادراتی، شرایط فعالیت صادرکنندگان را دشوارتر کرده و از قدرت رقابت آنها در بازارهای جهانی میکاهد.
افزایش هزینه تولید و کمبود سرمایه در گردش
وی در بخش دیگری از سخنان خود به مشکل سرمایه در گردش تولیدکنندگان و صادرکنندگان اشاره کرد و گفت: هزینه مواد اولیه، نهادهها و بستهبندی طی سالهای اخیر چندین برابر افزایش یافته و تورم، هزینه تولید و صادرات را بالا برده است.
رئیس شورای ملی زعفران ادامه داد: در چنین شرایطی، بانکها نیز تسهیلات کافی در اختیار واحدهای تولیدی و صادراتی قرار نمیدهند و بسیاری از بنگاههای فعال در حوزه صادرات با مشکل نقدینگی مواجه هستند.
وی با اشاره به دشواری تأمین مالی از بازار سرمایه اظهار کرد: مراجعه به بازار سرمایه نیز برای بسیاری از بنگاهها راهحل سادهای نیست و هزینه تأمین مالی در این بازار به حدود ۴۸ تا ۵۰ درصد رسیده است.
هشدار درباره کاهش انگیزه سرمایهگذاری مولد
احتشام با اشاره به پیامدهای این شرایط گفت: وقتی تولیدکننده و صادرکننده نمیتواند سرمایه مورد نیاز خود را با هزینهای منطقی تأمین کند، انگیزه فعالیت در بخش مولد اقتصاد کاهش پیدا میکند.
وی افزود: در چنین شرایطی بخشی از سرمایهها ممکن است به سمت سوداگری و واسطهگری حرکت کند؛ فعالیتهایی که در نهایت به تولید و اقتصاد مولد آسیب میزنند.
رئیس شورای ملی زعفران با تأکید بر ضرورت تسهیل فضای کسبوکار اظهار کرد: در شرایط سخت اقتصادی، انتظار فعالان اقتصادی این است که موانع موجود بر سر راه تولید و صادرات کاهش پیدا کند و سیاستهای حمایتی و تصمیمات اقتصادی با واقعیتهای میدان هماهنگ باشد.
واردات مواد اولیه و چالش تأمین ارز
احتشام همچنین گفت: بسیاری از تولیدکنندگان و صادرکنندگان برای تأمین مواد اولیه مورد نیاز خود به واردات وابستهاند و در این بخش نیز با مشکلات متعددی مواجه هستند.
وی یکی از این مشکلات را نحوه تأمین و استفاده از ارز حاصل از صادرات عنوان کرد و افزود: روند تأمین ارز از طریق بانکها نیز با تغییرات مداوم همراه است و این موضوع برنامهریزی بنگاههای اقتصادی را دشوار میکند.
فاصله سیاستگذاری با واقعیت بازار
رئیس شورای ملی زعفران در جمعبندی مشکلات فعالان این حوزه تأکید کرد: بسیاری از موانعی که امروز در فضای کسبوکار وجود دارد، با تصویری که گاهی از شرایط فعالیت اقتصادی ارائه میشود، فاصله زیادی دارد.
وی گفت: واقعیت کسبوکار صادرکنندگان با آنچه در سیاستگذاری و تصمیمگیری تصور میشود، یکسان نیست و اگر هدف، توسعه صادرات و حفظ جایگاه ایران در بازار جهانی زعفران است، باید این فاصله در فرآیند تصمیمگیری مورد توجه قرار گیرد./اتاق ایران
