افزایش ۵۴۰ درصدی قیمت انسولین ایرانی در ۵ سال/ قیمت انسولین خارجی ۴۹۳ درصد افزایش یافت

این اعداد نشان می‌دهد هر اختلالی در زنجیره تأمین انسولین می‌تواند جمعیت بزرگی را تحت تأثیر قرار دهد؛ به‌خصوص آن دسته از بیماران که به انسولین‌های قلمی و آنالوگ‌های خاص وابسته‌اند و نمی‌توانند بدون نظر پزشک داروی خود را تغییر دهند.

انسولین؛ دارویی که قیمتش در پنج سال تغییر کرد

روند قیمت انسولین طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار این دارو در ایران بارها تحت تأثیر سیاست ارزی، واردات، تولید داخلی، پوشش بیمه و محدودیت عرضه قرار گرفته است.

در سال ۱۴۰۰، گزارش‌ها از افزایش قابل توجه قیمت انسولین قلمی حکایت داشت. در آذر همان سال، قیمت یک ویال ۳۰۰ واحدی انسولین قلمی خارجی از حدود ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان به حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان رسیده بود؛ یعنی در یک سال افزایش دوبرابری یا بیشتر ثبت شده بود. در همان گزارش اعلام شد قیمت انواع انسولین قلمی ایرانی نیز بیش از دو برابر شده است.

در همان دوره، مسئولان سازمان غذا و دارو تلاش می‌کردند با افزایش تولید داخلی، وابستگی بازار به واردات را کاهش دهند. نخستین انسولین قلمی گلارژین تولید داخل نیز در بهمن ۱۴۰۰ وارد بازار شد؛ اقدامی که قرار بود بخشی از نیاز کشور را از طریق تولید داخلی تأمین کند.

جدول روند قیمت نمونه‌های انسولین ایرانی در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

نکته: این جدول نباید به‌عنوان فهرست قیمت رسمی یک برند مشخص در تمام سال‌ها تلقی شود؛ زیرا نوع انسولین، تعداد واحد، برند، نرخ ارز، بیمه و سهم پرداختی بیمار در هر مقطع متفاوت بوده است.

انسولین خارجی؛ فاصله‌ای که بیشتر شد

در مورد انسولین‌های خارجی، تغییر قیمت محسوس‌تر بوده است. یکی از نمونه‌های قابل ردیابی، انسولین‌های نوورپید و توجئو است. در خرداد ۱۴۰۳ گزارشی از بازار دارو اعلام کرد قیمت هر قلم انسولین خارجی که دو سال قبل حدود ۳۵ هزار تومان بوده، برای نوورپید به حدود ۱۴۵ هزار تومان رسیده و قیمت هر قلم توجئو نیز حدود ۲۵۰ هزار تومان بوده است.

همزمان مشکل فقط افزایش قیمت نبود. برخی بیماران گزارش می‌کردند که داروخانه‌ها همه تعداد درج‌شده در نسخه را تحویل نمی‌دهند و بیمار مجبور می‌شود بخشی از نیاز خود را آزاد تهیه کند. در خرداد ۱۴۰۳ نیز گزارش‌هایی از سهمیه‌بندی انسولین قلمی خارجی منتشر شد و گفته شد در مواردی از پنج قلم تجویزشده، تنها دو یا سه قلم به بیمار تحویل داده می‌شود و مابقی باید آزاد خریداری شود.

جدول روند قیمت نمونه‌های انسولین خارجی در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

این روند نشان می‌دهد اگرچه قیمت رسمی و سهم بیمار با حمایت بیمه‌ای می‌تواند بسیار پایین‌تر از قیمت اسمی دارو باشد، اما بیماری که نتواند سهمیه بیمه‌ای خود را کامل دریافت کند یا به برند خاصی نیاز داشته باشد، ممکن است با هزینه‌ای چند برابر مواجه شود.

 جدول درصد افزایش قیمت

بنابراین، بر اساس این ارقام، قیمت نمونه انسولین ایرانی طی این پنج سال حدود ۵۴۰ درصد و نمونه خارجی حدود ۴۹۳ درصد افزایش داشته است.

قطع انسولین می‌تواند از یک مشکل مالی به بحران پزشکی تبدیل شود

ایرج خسرونیا، رئیس هیات‌مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران، درباره پیامدهای افزایش قیمت و دشوار شدن دسترسی به انسولین هشدار داده و به تجارت‌نیوز می‌گوید: اگر قیمت دارو آن‌قدر افزایش یابد که بخشی از بیماران توان پرداخت آن را نداشته باشند، احتمال نیمه‌کاره ماندن درمان افزایش پیدا می‌کند.

او می‌افزاید: کاهش یا قطع انسولین در بیماران وابسته به این دارو می‌تواند در کوتاه‌مدت با افزایش شدید قند خون و عوارضی مانند کتواسیدوز دیابتی، ضعف، بیهوشی و حتی کما همراه شود. در بلندمدت نیز کنترل نامناسب بیماری احتمال آسیب به چشم، کلیه، عروق و اندام‌ها را افزایش می‌دهد و در موارد شدید می‌تواند به گانگرن و قطع عضو منجر شود.

گرانی انسولین صرفاً یک مساله اقتصادی نیست

این متخصص اظهار می‌دارد: گرانی انسولین صرفاً یک مساله اقتصادی نیست. اگر بیمار به دلیل قیمت بالا، مصرف دارو را کاهش دهد یا آن را به تأخیر بیندازد، هزینه‌ای که امروز از پرداخت آن ناتوان است، ممکن است در آینده به شکل هزینه بستری، درمان عوارض کلیوی، مشکلات بینایی، زخم پای دیابتی یا سایر عوارض مزمن چند برابر شود.

پایین نگه داشتن هزینه دسترسی به انسولین را باید نوعی سرمایه‌گذاری برای کاهش هزینه‌های آینده نظام سلامت دانست

خسرونیا تاکید می‌کند: پایین نگه داشتن هزینه دسترسی به انسولین را باید نوعی سرمایه‌گذاری برای کاهش هزینه‌های آینده نظام سلامت دانست.