به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
به گزارش خبرفوری، اما رسانه‌های دولتی کره شمالی بلافاصله تصاویری از حضور او در نمایشگاهی در پیونگ‌یانگ منتشر کردند و مقام‌های کره جنوبی نیز اعلام کردند شواهدی برای تأیید این ادعاها در اختیار ندارند. بنابراین، ادعای مرگ او همچنان فاقد پشتوانه معتبر است.
با این حال، پرسش مهم‌تر از سرنوشت شایعه اخیر این است که چرا مرگ رهبر کره شمالی بارها به موضوع گمانه‌زنی تبدیل می‌شود و چرا هر بار چنین ادعاهایی می‌توانند توجه رسانه‌ها و افکار عمومی جهان را جلب کنند؟
کشوری که سلامت رهبرش رازی حکومتی است
یکی از مهم‌ترین دلایل، ساختار بسته سیاسی و اطلاعاتی کره شمالی است. در این کشور، اطلاعات مربوط به وضعیت جسمانی رهبر، برنامه‌های روزانه و حتی سازوکار انتقال قدرت به‌صورت شفاف و مستقل در دسترس افکار عمومی قرار نمی‌گیرد.
بیشتر بخوانید:
چهار سرسره برای رهبر کره شمالی! | تصاویر ماهواره‌ای چه چیزی را فاش کردند؟
عکس معنادار کیم جون اون با سانتریفیوژ | پیام تصویری رهبر کره شمالی به کیست؟
جیمز باند تپل! | تصویر عجیب کیم جون اون در حال شلیک با اسلحه
بمب اتم در دستان دختر خجالتی | رونمایی از جانشین رهبر کره شمالی | کیم جوآئه کیست؟
در کشورهای دارای رسانه‌های آزاد، غیبت چندروزه یک رهبر معمولا با گزارش‌های متعدد درباره برنامه کاری یا وضعیت سلامتی او همراه می‌شود. اما در کره شمالی، نبود اطلاعات مستقل باعث می‌شود حتی یک غیبت کوتاه از انظار عمومی به موضوعی برای گمانه‌زنی تبدیل شود.
در چنین شرایطی، مرز میان واقعیت، تحلیل اطلاعاتی و شایعه به‌آسانی مخدوش می‌شود. نبود خبر معتبر نیز لزوما به معنای تأیید یک ادعا نیست؛ با این حال، در فضای اطلاعاتی محدود کره شمالی، سکوت می‌تواند به خوراک انتشار روایت‌های تأییدنشده تبدیل شود.
سابقه‌ای که به شایعات جان دوباره می‌دهد
این نخستین بار نیست که خبر مرگ کیم جونگ اون منتشر می‌شود. چهارسال پیش هم، غیبت او در مراسم سالگرد تولد کیم ایل سونگ، بنیان‌گذار کره شمالی، موجی از گمانه‌زنی‌ها درباره جراحی قلب، وخامت وضعیت جسمانی و حتی مرگ او به راه انداخت. چند هفته بعد، تصاویر حضور کیم در مراسم افتتاح یک کارخانه منتشر شد و ادعاهای مربوط به مرگ او بی‌اساس از آب درآمدند.
وضعیت جسمانی کیم نیز یکی از عوامل تکرار این گمانه‌زنی‌هاست. اضافه‌وزن و نگرانی‌ها درباره خطر بیماری‌های قلبی و عروقی، بارها دستمایه گزارش‌های رسانه‌ای شده‌اند. با این حال، ارزیابی خطرات احتمالی برای سلامتی یک فرد، به‌هیچ‌وجه اثبات‌کننده ابتلا به بیماری حاد یا مرگ او نیست.
چرا مرگ رهبر کره شمالی برای جهان اهمیت دارد؟
موضوع تنها به کنجکاوی درباره زندگی شخصی یک رهبر محدود نمی‌شود. کیم جونگ اون در رأس حکومتی قرار دارد که زرادخانه هسته‌ای و برنامه موشکی آن از مهم‌ترین مسائل امنیتی شرق آسیاست. هرگونه تغییر ناگهانی در رأس قدرت می‌تواند پرسش‌هایی جدی درباره آینده فرماندهی ارتش، سیاست هسته‌ای و روابط پیونگ‌یانگ با چین، روسیه، کره جنوبی و آمریکا ایجاد کند.
در همین چارچوب، نام کیم یو جونگ، خواهر رهبر کره شمالی، و کیم جو آئه، دختر او، در تحلیل‌های مربوط به جانشینی مطرح می‌شود. اما طرح این نام‌ها به معنای وقوع انتقال قدرت یا مشخص بودن جانشین قطعی نیست.
همین پیامدهای احتمالی سبب می‌شود هر شایعه‌ای درباره مرگ کیم، حتی بدون شواهد کافی، توجه گسترده‌ای جلب کند.
شبکه‌های اجتماعی؛ موتور تکثیر شایعه
در ماجرای اخیر، ادعاها از پستی منتسب به وانجون شی، مخالف چینی ساکن آمریکا، آغاز شد؛ فردی که بدون ارائه شواهد قابل ارزیابی، مدعی مرگ کیم و پنهان‌کاری حکومت شده بود. برخی رسانه‌های زرد و حساب‌های شبکه‌های اجتماعی این روایت را بازنشر کردند و دامنه انتشار آن گسترش یافت.
در چنین چرخه‌ای، ادعای تکان‌دهنده پیش از آنکه راستی‌آزمایی شود، به تیتر تبدیل می‌شود. سپس بازنشرهای متعدد ممکن است این تصور را ایجاد کنند که شایعه از منابع مستقل مختلف تأیید شده است؛ درحالی‌که همه روایت‌ها می‌توانند به یک ادعای اولیه و بی‌مدرک بازگردند.
رازآلود بودن ساختار قدرت در کره شمالی، اهمیت راهبردی سرنوشت رهبر این کشور و سرعت انتشار اطلاعات تأییدنشده، سه عامل اصلی تکرار شایعات مرگ کیم جونگ اون هستند. تا زمانی که اطلاعات مستقل درباره وضعیت او محدود بماند، احتمال بازگشت چنین شایعاتی وجود دارد؛ اما معیار تشخیص واقعیت، نه تعداد بازنشرها و نه هیجان تیترها، بلکه شواهد معتبر و تأیید مستقل خواهد بود.
