به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
محدودیت برق در ماههای گرم، کمبود گاز در فصل سرد، افزایش هزینههای تولید و دشواریهای صادرات، بخشی از ظرفیت ایجادشده در این صنعت را عملاً بلااستفاده میگذارد؛ وضعیتی که در صورت تداوم، مسئله فولاد ایران را از توسعه ظرفیت به حفظ جایگاه و مزیت رقابتی تغییر خواهد داد.
بازار جهانی نیز منتظر حل این مشکلات نمیماند. رقبای منطقهای و تولیدکنندگان نوظهور آسیایی در حال افزایش ظرفیت، تولید و سهمگیری از بازارند و رقابت دیگر صرفاً بر سر تعداد کارخانه یا ظرفیت اسمی نیست. انرژی پایدار، بهرهوری، فناوری، هزینه لجستیک و امکان حضور مستمر در بازارهای صادراتی تعیین میکند چه کشوری در سالهای آینده سهم بیشتری از بازار فولاد خواهد داشت. از این منظر، خطر اصلی برای ایران نه یک سقوط ناگهانی، بلکه فرسایش تدریجی مزیتی است که طی چند دهه و با سرمایهگذاریهای سنگین ساخته شده است؛ کارخانه، نیروی انسانی و بازار وجود دارد، اما بیثباتی تولید و افزایش هزینهها میتواند آرامآرام این مزیت را تضعیف کند.
فولاد خوزستان نمونه روشنی از همین مسئله است. شرکتی که در سالهای اخیر همزمان توسعه فولاد شادگان، سرمایهگذاری در نیروگاهها و انرژی خورشیدی، بومیسازی و توسعه زنجیره تولید را دنبال کرده، بخشی از سرمایهگذاری خود را ناچار به تأمین زیرساخت انرژی اختصاص داده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده از عملکرد سال ۱۴۰۴، محدودیتهای برق و گاز نزدیک به ۹۹۱ هزار تن از تولید بالقوه شمش این شرکت را تحت تأثیر قرار داده است. مسئلهای که امروز در فولاد خوزستان دیده میشود، در مقیاسی بزرگتر مسئله صنعت فولاد ایران است: کارخانه ساختهایم و ظرفیت ایجاد کردهایم؛ اکنون مسئله، امکان استفاده پایدار از این ظرفیت است.
دورهای که موفقیت صنعت فولاد را تنها با افتتاح کارخانه و افزایش ظرفیت اسمی اندازه میگرفتیم، باید جای خود را به سیاست حفظ قدرت تولید بدهد؛ انرژی پایدار، افزایش بهرهوری، تکمیل زنجیره ارزش، فناوریهای کممصرفتر، لجستیک رقابتی و حفظ بازارهای صادراتی. ایران برای رسیدن به جایگاه کنونی فولاد هزینه زیادی پرداخته است. مسئله امروز دیگر فقط این نیست که چند کوره جدید ساخته میشود؛ مسئله مهمتر این است که کورههایی که ساختهایم، چند روز از سال واقعاً روشن میمانند.
مسئله در نهایت، حفظ یک مزیت ملی است. انرژی و زیرساخت پایدار برای فولاد نباید امتیازی ویژه برای صنعت تلقی شود، بلکه بخشی از الزامات حفظ قدرت صنعتی و اقتصادی کشور است. ظرفیتهایی که طی دههها ایجاد شدهاند بهآسانی قابل جایگزینی نیستند؛ اما بازارهایی که بر اثر بیثباتی تولید از دست بروند، ممکن است بهآسانی بازنگردند. باید مراقب بود که ناترازی انرژی، به ناترازی در قدرت صنعتی ایران تبدیل نشود.
