به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
به گزارش خبرفوری، این نقشه راه که ترکیبی از محاصره دریایی، هوایی، زمینی و فشارهای حقوقی مالی است، نه تنها ابزاری برای تهدید اقتصادی، بلکه تلاشی برای تغییر موازنه قدرت با بهرهگیری از اهرمهای نظامی است. در این میان، اگرچه محاصره دریایی بهعنوان ستون فقرات این طرح، بیشترین آسیب را به تجارت ایران وارد کرده، اما در سایر حوزهها نتایج متفاوتی رقم خورده است.
شکست و پیروزی در اضلاع سهگانه محاصره
محاصره زمینی به دلیل مرزهای گسترده و ناکارآمدی حملات موردی به زیرساختها، تا حد زیادی ناکام مانده است. در حوزه هوایی نیز، علیرغم فشارهای روانی، مسیرهای اصلی پروازی به چین، روسیه، هند و ترکیه همچنان فعال هستند. ایران در حال حاضر به ۱۶ کشور پرواز مستقیم دارد و اگرچه برخی کشورها نظیر ترکمنستان، فراتر از فشارهای آمریکا، محدودیتهایی در حریم هوایی خود ایجاد کردهاند، اما این اقدامات نتوانسته است شریانهای حیاتی تجارت ایران را قطع کند.
بیشتر بخوانید:
اقتصاد ایران در محاصره ریسکهای تازه | قانون گراهام چه چیزی را هدف گرفته است؟
ترامپ پیشنهاد آتشبس هفتروزه ایران را رد کرد | بعد از انتخابات آمریکا چه میشود؟
نقشه پروازهای ایران تغییر کرد | کدام کشورها پروازهای ایران را بستند؟
چه میزان نفت از تنگه هرمز عبور میکند؟ چرا آمارها با ادعاهای آمریکا همخوانی ندارد؟
نکته حائز اهمیت این است که «تحریم فرودگاهها» بیش از آنکه یک سیاست دیپلماتیک از سوی آمریکا باشد، ناشی از نقشآفرینی بازیگران منطقهای و متحدان واشنگتن است. رویکرد کشورهایی مانند ترکمنستان و حتی محدودیتهای اعمال شده در فرودگاه نجف، نشاندهنده درهمتنیدگی این مهرهها در طرحهای ضدایرانی است. با این حال، راهکار صحیح در قبال این محدودیتها، انحراف از «نقطه ثقل» ماجرا نیست؛ چرا که آمریکا کارگردان اصلی این سناریو است و فشار بر مهرههای فرعی بدون خنثیسازی تحرکات واشنگتن، راه به جایی نمیبرد.
پروازها؛ نبض تجارت خارجی
در معادلات امروز، پروازهای خارجی فراتر از جابهجایی مسافر، به مثابه رگهای حیاتی تجارت عمل میکنند. توقف پروازها به معنای ایجاد مانع در مسیر تجار و وکلا و در نهایت، دشوارتر شدن مبادلات بازرگانی است. از همین رو، محاصره هوایی در واقع مکمل محاصره دریایی است. وزارت خزانهداری آمریکا که اتاق عملیات این جنگ اقتصادی است، میداند که اگر ایران موفق به حفظ دسترسیهای هوایی و زمینی خود شود، اثرات تحریمهای دریایی خنثی خواهد شد. بنابراین، حفظ این مسیرها و بهرهگیری از شرکتهایی که خارج از سیستم دلاری خدمات ارائه میدهند، یک اولویت استراتژیک برای تهران است.
تقابل در تنگه هرمز؛ مسابقه تابآوری
به نظر میرسد استراتژی محاصره دریایی، برنامه اصلی دشمن بود که با تحولات جنگی پیوند خورد. الگوی ونزوئلا و ربودن مادورو، آمریکاییها را به این باور غلط رساند که اقدام نظامی بر محاصره دریایی ارجحیت دارد. اما ایران با بهرهگیری از اهرم «تنگه هرمز»، قواعد بازی را تغییر داده است. در حالی که ونزوئلا ابزار متقابلی نداشت، ایران توانسته است با اعمال محاصره متقابل، بازار انرژی جهان را تحتالشعاع قرار دهد.
امروز، واشنگتن در میان فشار شدید افکار عمومی، اعتراض دولتها به قیمت بالای انرژی و بحرانهای داخلی گرفتار شده است. ترامپ و کابینهاش پیش از آنکه بازار انرژی جهانی دچار فروپاشی شود یا متحدان عربش در منطقه تاب تحمل این شرایط را از دست بدهند، به دنبال آن هستند تا با تشدید فشارها به هوا و زمین، تهران را به نقطه تسلیم برسانند. با این حال، واقعیت میدان چیز دیگری است: اگر ایران تنگه هرمز را در اختیار دارد و میتواند مسیر دشمن را سد کند، برای حریم هوایی نیز باید با تکیه بر نقاط ثقل توانایی دشمن، تدبیری مشابه بیندیشد. تهران در این مسابقه تابآوری، از ابزارهای نظامی و ترکیبی کارآمدی برخوردار است که استفاده از آنها میتواند موازنه را به نفع ایران تغییر دهد.
