به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا پس از دیدار رسمی و مجلل با شی جینپینگ، رییسجمهور چین روز پنجشنبه هفته جاری در کاخ سفید بیش از آن که دستاوردی ملموس داشته باشد، نمادین به نظر میرسید و نشانهای از پیشرفت چشمگیر میان دو اقتصاد بزرگ جهان دیده نشد.
ترامپ قرار است امروز، جمعه رهبر چین را به آرشیو ملی آمریکا ببرد ـ جایی که انتظار میرود دو طرف درباره دیدگاههایشان پیرامون تاریخ و مسیر روابط میان دو کشور گفتوگو کنند.
با این حال، ترامپ با اشاره به آنچه افزایش دسترسی کشاورزان و دامداران آمریکایی به بازار چین خواند، از پیشرفت در چارچوب سازوکار تجاری دوجانبه گفت. هر دو رهبر نیز هوش مصنوعی را حوزهای برای همکاری معرفی کردند، اگرچه در این زمینه نیز ابتکار ملموسی ارائه نشد.
رویترز در گزارشی درباره بینتیجه بودن دیدار رئیسجمهور آمریکا با همتای چینی خود با وجود استقبال پر زرق و برق از او با این مقدمه نوشت: چین درباره بازدید از آرشیو ملی آمریکا اظهارنظری نکرده است اما تحلیلگران میگویند شی ممکن است بخواهد اسناد مربوط به تغییر موضع آمریکا در سال ۱۹۷۹ و بهرسمیتشناختن چین کمونیست بهجای تایوان را ببیند.
پیشتر منابع آگاه به رویترز گفته بودند که شی تصمیم دارد در جریان این دیدار از ترامپ بخواهد که فروش تسلیحات به تایوان را متوقف کند.
چین، استقلال تایوان را که حکومتی دموکراتیک میداند به رسمیت نمیشناسد وبر وحدت دوباره آن طبق اصل «چین واحد» تاکید دارد. در همین راستا، شی جینپینگ مدتهاست میکوشد ترامپ را متقاعد کند که آمریکا علنا اعلام کند با استقلال تایوان مخالف است، نه این که صرفا بگوید از استقلال این جزیره حمایت نمیکند ـ عبارتی که واشنگتن دهههاست به کار میبرد.
همانطور که انتظار میرفت، شی روز پنجشنبه موضوع تایوان را با ترامپ مطرح کرد و گفت امیدوار است آمریکا «با احتیاط با مسئله تایوان رفتار کند». خبرگزاری دولتی چین نیز گزارش داد که شی «امیدوار است طرف آمریکایی به موضع درستِ مخالفت با “استقلال تایوان” پایبند بماند.»
آمریکا، مانند بیشتر کشورها، روابط دیپلماتیک رسمی با تایپه ندارد؛ بااینحال، مهمترین حامی بینالمللی آن است و طبق قوانین آمریکا موظف است ابزارهای لازم برای دفاع از خود را در اختیار تایوان بگذارد.
ترامپ که دولتش در ماه دسامبر بسته فروش تسلیحاتی به ارزش ۱۱ میلیارد دلار به تایوان را تصویب کرده بود، پس از دیدار با شی در ماه مه گفت که بسته دومی به ارزش حدود ۱۴ میلیارد دلار را موقتا متوقف کرده و آن را «برگ برندهای بسیار خوب در مذاکرات» خواند.
کریگ سینگلتون، عضو لابی صهیونیستی «بنیاد دفاع از دموکراسیها» گفت که ممکن است پکن بر این باور باشد که با ترامپ مبنای تازهای درباره تایوان ایجاد کرده است.
او گفت که بهکارگیری واژه «پایبند ماندن» از سوی شی معنادار است، چراکه «این واژه تلویحا نشان میدهد پکن معتقد است واشنگتن هماکنون به شیوههایی رفتار میکند که چین میخواهد.»
او افزود: «با توجه به توقف کنونی فروش تسلیحات به تایوان، چین ممکن است این خویشتنداری را مبنایی تازه بداند، نه وقفهای موقت. هدف پکن این است که ترامپ خطوط قرمز چین را در تعریف خودش از یک رابطه باثبات بگنجاند.»
این رسانه انگلیسی در ادامه نوشت: سناتورهای دموکرات روز پنجشنبه از این نشست انتقاد کردند و گفتند ترامپ نتوانسته امتیازهای معناداری از پکن در زمینه تجارت، امنیت، هوش مصنوعی یا حقوق بشر بگیرد.
آنها همچنین از ترامپ انتقاد کردند که علنا به فشار نظامی چین بر تایوان نپرداخته و خواستار تحویل فوری کمکهای نظامی و تسلیحاتی مصوب به این جزیره شدند.
رئیسجمهور آمریکا این هفته از سخنرانی بحثبرانگیزش در مجمع عمومی سازمان ملل تا نشست پرمخاطرهاش با رهبر چین در پی آن بود که جایگاه خود را در صحنه جهانی دوباره تثبیت کند.
اما تحرکات دیپلماتیک ترامپ نتوانسته است نظر بسیاری از تحلیلگران را تغییر دهد؛ آنها او را رئیسجمهوری میدانند که با مشکلاتی در داخل و خارج از کشور روبهروست. از جمله این مشکلات، جنگ تجاوزکارانه و غیرقانونی علیه ایران است که قیمت بنزین و انرژی و دیگر مشتقات آن در آمریکا را بالا برده و محبوبیت او را بهشدت کاهش داده است. همزمان، روابطش با متحدان رو به وخامت گذاشته و چالش هوش مصنوعی چین شدت گرفته است.
با وجود موضعگیری تند ترامپ، گفتوگوهای روز پنجشنبه او با شی، رئیسجمهور آمریکا را در برابر همتای چینیاش قرار داد که به نظر میرسید از موقعیت قویتری برخوردار است: شی نظارهگر افزایش تجارت کشورش با جهان بود، درحالیکه آمریکا با پیامدهای اقتصادی درگیری با ایران دستوپنجه نرم میکند. این دیدار محدودیت قدرت ترامپ را آشکار کرد.
سفر رسمی شی به کاخ سفید سفری پر از تشریفات و مجلل بود اما دستاورد بهخصوصی نداشت. ملموسترین نتیجه ظاهرا به تمدید دوماهه آتشبس تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان محدود شد ـ آتشبسی که قرار بود در ماه نوامبر به پایان برسد.
