به گزارش خبرفوری، مقامهای رسمی روسیه هنوز هویت هدف احتمالی این حمله را اعلام نکردهاند، اما گزارشهای منتشرشده از سوی وبلاگنویسان نظامی و رسانههای مستقل روسی، نام چایکو را در مرکز این پرونده قرار دادهاند.
حادثه در رستوران لوکس «بالزی روسی» رخ داد؛ رستورانی در طبقه همکف یکی از ساختمانهای مشهور دوران استالین در مسکو که از پاتوقهای نخبگان اقتصادی، سیاسی و نظامی روسیه به شمار میرود. این مکان عصر شنبه برای برگزاری یک جشن تولد خصوصی رزرو شده بود. بر اساس روایت اولیه منابع روسی، پیکی بستهای را به ورودی رستوران تحویل داد و لحظاتی بعد، هنگام بررسی یا باز کردن آن از سوی مأمور امنیتی، انفجاری شدید رخ داد.
بیشتر بخوانید:
او قبلا پوتین را تحسین میکرد، حالا او را مدیریت میکند! | یک رفاقت سمی که حتی در عکسها معلوم است!
پوتین به دو دخترش دستور داده که با او زندگی کنند! | چرا تدابیر امنیتی مسکو تشدید شد؟
مردی که راز بزرگ پوتین را فاش کرد، به شکل مشکوکی جان باخت
در این حادثه پنج نفر جان باختند و دستکم ۱۹ نفر زخمی شدند. پیک حامل بسته و مأمور امنیتی رستوران نیز در میان کشتهشدگان گزارش شدهاند. شدت انفجار بخشهایی از ورودی و فضای داخلی رستوران را تخریب کرد و نیروهای امدادی و امنیتی بهسرعت محل را تحت کنترل گرفتند. سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، این رویداد را «اقدامی تروریستی بیرحمانه» خواند و گفت عاملان آن شناسایی و مجازات خواهند شد. با این حال، او و دیگر مقامهای روسی درباره اینکه چه فردی احتمالاً هدف این حمله بوده، توضیحی ارائه ندادند.
چند ساعت پس از انفجار، کانالها و وبلاگهای نزدیک به محافل نظامی روسیه مدعی شدند که جشن برگزارشده به مناسبت پنجاهوپنجمین سالروز تولد ژنرال الکساندر چایکو بوده است. ویدئویی که از آمادهسازی محل مراسم در شبکههای اجتماعی منتشر شد، نام «الکساندر» و عدد «۵۵» را روی صحنه نشان میداد؛ نشانهای که با نام و سن چایکو همخوانی داشت و به شایعات درباره هدف بودن او دامن زد. با وجود این، این ویدئو بهتنهایی حضور چایکو در محل حادثه یا طراحی حمله علیه او را ثابت نمیکند.
چایکو از فرماندهان باسابقه ارتش روسیه است که سابقهاش با مهمترین عملیاتهای نظامی سالهای اخیر مسکو گره خورده است. او پیشتر در عملیات روسیه در سوریه نقش داشت و پس از آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، فرماندهی منطقه نظامی شرق روسیه را بر عهده گرفت. او بعدها به فرماندهی نیروهای هوافضای روسیه رسید؛ سمتی کلیدی که بخشهایی چون نیروی هوایی، پدافند هوایی و ظرفیتهای فضایی نظامی روسیه را دربر میگیرد.
اگر تأیید شود که چایکو هدف این حمله بوده، انفجار رستوران مسکو میتواند دستکم پنجمین سوءقصد علیه یک مقام ارشد نظامی روسیه از آغاز جنگ اوکراین به شمار رود. در دسامبر ۲۰۲۴، ایگور کیریلوف، فرمانده نیروهای دفاع شیمیایی، میکروبی و هستهای روسیه، در انفجار بمبی که روی یک اسکوتر برقی جاسازی شده بود، کشته شد. سرویس امنیتی اوکراین مسئولیت آن حمله را پذیرفت. پس از آن نیز گزارشهایی درباره هدف قرار گرفتن دیگر افسران و مقامهای نظامی روسیه در بمبگذاریها یا تیراندازیهای هدفمند منتشر شد.
شیوه احتمالی عملیات اخیر، خاطره ترور ولادلن تاتارسکی، وبلاگنویس ملیگرای روس، در سال ۲۰۲۳ را نیز زنده کرده است. تاتارسکی در انفجار وسیلهای که در قالب هدیه به او داده شده بود، جان باخت. شباهت میان استفاده از بسته یا هدیه بمبگذاریشده در این دو پرونده، فرضیه طراحی هدفمند و حرفهای حمله را تقویت کرده است؛ هرچند هیچ گروه یا نهادی مسئولیت انفجار تازه را نپذیرفته و سرویس امنیتی اوکراین نیز درباره آن اظهار نظر نکرده است.
اوکراین پیشتر چایکو را به مشارکت در حملات علیه مناطق مسکونی و ارتکاب جنایات جنگی متهم کرده بود. مقامهای اوکراینی میگویند او در مقام فرمانده منطقه نظامی شرق، در برنامهریزی عملیات شمال اوکراین نقش داشته و دستور حملات به مناطقی از جمله بورودیانکا را صادر کرده است؛ حملهای که به گفته کییف بیش از ۳۰ غیرنظامی را کشت. سازمان امنیت اوکراین همچنین سال گذشته فایل صوتی منتسب به چایکو را منتشر کرد که در آن، فردی ظاهرا دستور میدهد روستای تتریوسکه در شمال کییف «با خاک یکسان شود». مسکو این اتهامات را رد کرده و آنها را بخشی از جنگ اطلاعاتی و تبلیغاتی اوکراین و غرب دانسته است.
صرفنظر از اینکه هدف اصلی بمبگذاری چه کسی بوده، حادثه در قلب مسکو بار دیگر آسیبپذیری امنیتی روسیه در دوران جنگ را برجسته کرده است. واکنش برخی وبلاگنویسان حامی کرملین نیز نشان میدهد این رویداد تنها یک پرونده امنیتی نیست. آنان با انتقاد از برگزاری جشنهای پرهزینه در رستورانهای لوکس، نوشتهاند که فرماندهان ارشد در حالی میلیونها روبل برای مراسم خصوصی هزینه میکنند که روسیه درگیر جنگی فرسایشی است. این انتقادها، شکاف میان فضای جنگ در جبههها و سبک زندگی بخشی از نخبگان نظامی در پایتخت را بیش از پیش آشکار کرده است.
