به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
این بحثها ناشی از نگرانیهایی است که سازوکارهای فعلی در بازداشتن مسکو از ادامه به اصطلاح «جنگ ترکیبی» ناکارآمد بودهاند. اکنون تعداد بیشتری از کشورهای اروپایی به دنبال سازوکارهای جمعی برای به اصطلاح مجازات روسیه به خاطر حملاتی هستند که به آستانه لازم برای فعالسازی «ماده ۵» یعنی دفاع متقابل ناتو نمیرسند.
آندریوس کوبیلیوس، کمیسر دفاعی اتحادیه اروپا گفت: «اگر با جنگ ترکیبی روبرو هستیم، باید دفاع ترکیبی هم داشته باشیم. این موضوع کاملا روشن است. ما باید بررسی کنیم که چگونه میتوان ابزارهایی را که باید برای استفاده از آنها آماده باشیم، تعریف کرد.»
وزرای دفاع اتحادیه اروپا امروز (دوشنبه) در بروکسل گرد هم میآیند تا درباره پیشنهادی از سوی کمیسیون اروپا گفتوگو کنند؛ پیشنهادی مبنی بر ایجاد یک «پروتکل امنیتی اضطراری» جدید که در صورت وقوع چنین حملاتی علیه کشورها فعال شود و هماهنگی برای واکنشهای موثر را امکانپذیر سازد. این سازوکار مشابه بحثهایی خواهد بود که در چارچوب «ماده ۴» ناتو و زمانی که یکی از متحدان احساس کند «امنیتش تهدید شده است»، مطرح میشود. ماده ۴ در تاریخ ناتو تاکنون ۹ بار، از جمله دو بار در سال گذشته، فعال شده است.
چندین دیپلمات اروپایی به فایننشال تایمز گفتند که ابهام گستردهای درباره کارکرد این پروتکل جدید وجود دارد و نسبت به هر سازوکاری که با فرآیندهای ناتو رقابت کند و با ایجاد مسیرهای تصمیمگیری موازی، پاسخدهی را دشوارتر سازد، بدبینی و احتیاط دیده میشود.
اکثریت کشورهای عضو اتحادیه اروپا از بازنگری در رویکرد فعلی برای هماهنگی واکنش جمعی در برابر روسیه حمایت میکنند. آنها مدعیاند که مسکو مسئول حملاتی از جمله حملات سایبری، تلاش برای حمله با پهپاد مسلح به فرودگاه لایپزیگ-هاله، انفجار خط آهن در لهستان و آتشسوزی عمدی در انبارها و کارخانهها هستند؛ اتهاماتی که روسیه قویا آنها را رد میکند و آنها را کارزاری علیه خود میداند.
ناتو در واکنش، ماموریتهای گشتزنی نظامی را آغاز کرده است؛ از جمله عملیات «نگهبان بالتیک» که پس از قطع کابلهای زیردریایی در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ اجرا شد، و عملیات «نگهبان شرقی» که پس از ورود یک پهپاد به حریم هوایی لهستان در سال گذشته کلید خورد.
کشورهای اروپایی نیز از طریق ماموریتهای مشترک انتظامی و اطلاعاتی، به دنبال شناسایی و پیگرد مظنونان پروندههای خرابکاری بودهاند. سرویس اطلاعاتی دانمارک مدعی شده که روسیه ممکن است در ماههای پیش رو، حمله نظامی محدودی علیه یکی از کشورهای عضو ناتو انجام دهد. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا اوایل ماه جاری هنگام ارائه طرح پیشنهادی برای «پروتکل» جدید، هشدار داد که کارزار روسیه شامل «حملات سایبری، خرابکاری، آتشسوزی عمدی و نفوذ پهپادها، هر روز شدت بیشتری میگیرد. بنابراین، همگام با افزایش سطح تهدید، آمادگی اروپا نیز باید افزایش یابد.»
فون در لاین اظهار داشت: «دکترین، نهادها و سازوکارهای تصمیمگیری اروپا با واقعیتهای جدید همگام نشدهاند. ما باید بررسی کنیم که آیا آنها همچنان کارایی لازم را دارند یا خیر.»
او پیشنهاد تدوین یک «دستورالعمل مقابله با تهدیدات ترکیبی» جدید را برای اروپا مطرح کرد تا این قاره بتواند بهصورت جمعی به حوادثی واکنش نشان دهد که «در سطحی پایینتر از تهاجم مسلحانه قرار دارند، اما بهوضوح امنیت ملی ما را تهدید میکنند.»
در این میان، مارک روته، دبیرکل ناتو بهصراحت اعلام کرده است که همکاری مستحکم میان ناتو و اتحادیه اروپا بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد و از اینکه متحدان اروپایی «برای تامین امنیت مشترک ما گامهای جدیتری برمیدارند»، استقبال کرده است.
دبیرکل ناتو همچنین گفت: «ناتو برای این وضعیت آمادگی دارد. ما برای آن برنامهریزی میکنیم و تمامی گزینههای لازم برای واکنش را در اختیار داریم. تنها مساله این است که این اقدامات همیشه علنی نیستند و به همین دلیل نمیتوانیم همیشه درباره آنها صحبت کنیم. این واکنشها همیشه متقارن یا صرفا اقدامی تلافیجویانه نیستند، اما به شما اطمینان میدهم که روسها از آنها آگاهند.»
