به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
به گزارش خبرفوری به نقل از الجزیره، این گزارش در حالی منتشر شده که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه در نیویورک از ارائه یک نقشه راه هفتروزه به آمریکا خبر داد. بر اساس این طرح، در صورت اجرای برخی تعهدات از سوی واشنگتن، روند بازگشایی تنگه هرمز و مذاکرات درباره یک توافق نهایی آغاز خواهد شد.
پیشنهاد هفتروزه ایران چه بود؟
عراقچی گفته است ایران این طرح را از طریق میانجیها، از جمله قطر، به آمریکا منتقل کرده است. بر اساس توضیحاتی که از سوی منابع مختلف درباره این پیشنهاد منتشر شده، تهران خواستار توقف همه خصومتها در منطقه، از جمله در لبنان، برای یک دوره هفتروزه است.
بیشتر بخوانید:
بنسلمان خواستار ادامه محاصره دریایی ایران شد | چرا کشورهای خلیج فارس از ترامپ میخواهند فشار بر ایران را حفظ کند؟
نقشه پروازهای ایران تغییر کرد | کدام کشورها پروازهای ایران را بستند؟
آیا ترامپ در سازمان ملل ایران را به حمله هستهای تهدید کرد؟
ماجرای اشیای نورانی در ایران ادامه دارد | آیا پای سلاحهای لیزری آمریکا در میان است؟
در مقابل، ایران از آمریکا خواسته است اقداماتی را که پیشتر در تفاهمنامه ۱۷ ژوئن میان دو طرف مطرح شده بود، با سرعت بیشتری اجرا کند. از جمله این اقدامات، آزادسازی حدود ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران، لغو تحریمهای نفتی و پایان دادن به محاصره دریایی بنادر ایران عنوان شده است.
طبق طرح تهران، پس از اجرای این اقدامات، تنگه هرمز در روز ششم یا حداکثر تا پایان دوره هفتروزه برای عبور عادی کشتیها باز میشود و از روز هفتم مذاکرات درباره یک توافق نهایی آغاز خواهد شد.
عراقچی تأکید کرده است که ایران در برابر «تهدید، فشار و ارعاب» کوتاه نمیآید و تصمیم درباره پذیرش این مسیر اکنون بر عهده واشنگتن است.
واکنش ترامپ چه بود؟
دولت آمریکا تاکنون بهصورت رسمی جزئیات پاسخ خود به پیشنهاد ایران را اعلام نکرده است. با این حال، والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده که ترامپ این پیشنهاد را خیلی سریع کنار گذاشته است.
بر اساس این گزارش، تردید اصلی ترامپ به این موضوع مربوط میشود که آیا ایران در صورت کاهش فشار آمریکا، به تعهدات مورد انتظار واشنگتن عمل خواهد کرد یا خیر. یکی از خواستههای اصلی دولت آمریکا، جلوگیری از دستیابی ایران به انرژی هستهای و تضمین عبور آزاد کشتیها از تنگه هرمز عنوان شده است.
در مقابل، تهران اعلام کرده است که درباره برنامه هستهای خود تا زمانی که شرایط مورد نظرش برآورده نشود، حاضر به مذاکره نخواهد بود. همین اختلاف مواضع، یکی از موانع اصلی بازگشت دو طرف به یک توافق پایدار است.
دیپلماسی همچنان ادامه دارد
با وجود اختلافات، کانالهای دیپلماتیک کاملا بسته نشدهاند. قطر همچنان یکی از میانجیهای اصلی میان تهران و واشنگتن است و در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل، پیامهایی میان دو طرف منتقل شده است.
مقامهای آمریکایی نیز به الجزیره گفتهاند که مذاکرات غیرمستقیم از طریق میانجیها ادامه دارد و آن را «مثبت و سازنده» توصیف کردهاند. با این حال، تحلیلگران از شکاف قابلتوجه میان خواستههای دو طرف سخن میگویند.
در همین حال، گزارشهای منتشرشده حاکی از آن است که ترامپ در دیدارها و گفتوگوهای داخلی نسبت به احتمال اجرای تعهدات ایران تردید دارد. از سوی دیگر، تهران همچنان بر این موضع تأکید دارد که بازگشت به مسیر مذاکره باید با اقدام عملی واشنگتن همراه باشد.
بعد از انتخابات نوامبر چه خواهد شد؟
یکی از مهمترین بخشهای گزارش والاستریت ژورنال به آینده جنگ پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در ماه نوامبر مربوط است. این روزنامه به نقل از مقامهای آمریکایی مدعی شده که ترامپ به دستیارانش گفته است احتمال ازسرگیری یک کارزار بمباران علیه ایران پس از انتخابات وجود دارد.
با این حال، همان مقامها تأکید کردهاند که تصمیم نهایی قطعی نیست و موضع ترامپ میتواند در هفتههای آینده تغییر کند. یکی از عوامل مؤثر نیز نگرانی واشنگتن درباره کاهش ذخایر مهمات و نیاز به حفظ توان نظامی برای شرایط اضطراری دیگر عنوان شده است.
از سوی دیگر، برخی تحلیلگران معتقدند نتیجه انتخابات میاندورهای آمریکا میتواند بر محاسبات کاخ سفید اثر بگذارد. در همین چارچوب، احتمال ادامه مذاکرات، تشدید درگیری یا بازگشت به میز توافق همچنان مطرح است؛ اما در شرایط فعلی، هیچیک از این مسیرها قطعی نیست.
پیشنهاد هفتروزه ایران اکنون در شرایطی قرار گرفته که از یک سو تهران آن را راهی برای بازگشت به مذاکره و بازگشایی تنگه هرمز معرفی میکند و از سوی دیگر، گزارشهای منتشرشده از واشنگتن نشان میدهد دولت ترامپ نسبت به پذیرش این چارچوب تردید جدی دارد.