به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
به نقل از لاگوس ریویو، جانی دپ، بازیگر شناختهشده سینمای آمریکا، این روزها نه روی پرده سینما، بلکه در قامت یک هنرمند تجسمی در مرکز توجه قرار گرفته است. نخستین نمایشگاه انفرادی او در چین با عنوان «جانی دپ: مجموعهای از چیزها؛ چهرههای حاشیه» از ۱۵ اوت در موزه هنر مدرن شانگهای برپا شده و تا ۱۳ دسامبر ادامه خواهد داشت. این نمایشگاه نگاهی به چند دهه فعالیت هنری دپ در حوزه نقاشی، طراحی، نوشتن و دیگر شکلهای بیان تصویری دارد.
این نمایشگاه با کیوریتوری شای بایتل، مدیر هنری موزه هنر مدرن شانگهای، شکل گرفته و تلاش میکند تصویر جانی دپ را از شخصیتهای سینمایی مشهورش جدا کند و مخاطب را با وجه دیگری از فعالیت هنری او روبهرو سازد. بیش از ۶۰ اثر شامل نقاشیهای اصل، طراحیها، پرترهها، دستنوشتهها، شعرها و برخی وسایل شخصی دپ در این نمایشگاه ارائه شده است.
از جک اسپارو تا «چهرههای حاشیه»
عنوان نمایشگاه، «چهرههای حاشیه»، به یکی از مضمونهای تکرارشونده در آثار دپ اشاره دارد؛ شخصیتهایی که بیرون از جریان اصلی قرار گرفتهاند، آدمهای تنها، بیگانه، طردشده یا شخصیتهایی که هویتشان میان چند چهره و نقش مختلف در نوسان است.
نمایشگاه در پنج بخش موضوعی شکل گرفته است: «قهرمانان و بتها»، «عاشقان و الهههای الهام»، «نخستین سایهها»، «فانتاسماگوریا» و «نقابها و بدلها». در این بخشها، شخصیتها و نمادهایی که در زندگی و کار هنری دپ تکرار شدهاند، در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
در بخش «قهرمانان و بتها» تصاویری از چهرههای فرهنگی و هنری دیده میشود؛ از جمله آنتونن آرتو، هنرمند و نظریهپرداز فرانسوی، و ولادیمیر مایاکوفسکی، شاعر و نمایشنامهنویس روس. بخش «عاشقان و الهههای الهام» نیز به سویههای شخصیتر و عاطفیتر آثار او میرود.
«نقابها و بدلها» بر موضوع هویت، تغییر چهره و مرزهای متغیر میان شخصیتها تمرکز دارد و «فانتاسماگوریا» مجموعهای از تصاویر تیرهتر، چهرههای شبحگونه و ماسکهای مرگ را گرد هم آورده است.
خاطرات کودکی در کنار شخصیتهای سینمایی
یکی از عناصر قابل توجه نمایشگاه، حضور خاطرات و نشانههای شخصی در کنار آثار هنری است. در بخشی با عنوان «نخستین سایهها»، تأثیر تنهایی دوران کودکی بر تخیل و روند خلاقیت دپ مورد توجه قرار گرفته است.
یکی از نمادهای تکرارشونده در آثار او «مرد خرگوشی» است؛ شخصیتی که دپ گفته ریشه در رؤیایی تکرارشونده از دوران کودکیاش دارد و در آثار مختلف او ظاهر شده است.
فضای نمایشگاه نیز صرفاً به ارائه تابلوها محدود نشده است. موزه هنر مدرن شانگهای در ساختمانی صنعتی که پیشتر یک انبار زغالسنگ بوده قرار دارد و در نمایشگاه دپ از همین ویژگی معماری استفاده شده است. در یکی از طبقات، تصاویری از فیلمهای این بازیگر روی دیوارهای حفظشده ساختمان نمایش داده میشود و در طبقه دیگر، نقاشیها در فضایی با راهروهای تاریک، کف شطرنجی سیاه و سفید و نورپردازی سرد به نمایش درآمدهاند.
نمایشگاهی که پیش از چین در نیویورک دیده شد
این مجموعه نخستین بار در سال ۲۰۲۴ در محله چلسی نیویورک ارائه شد و نمایشگاه شانگهای ادامه مسیر بینالمللی آن است. نسخه شانگهای اما صرفاً بازسازی نمایشگاه نیویورک نیست و با طراحی فضایی و روایی متفاوتی ارائه شده است.
بایتل که پیش از این در پروژههای نمایشگاهی مرتبط با هنرمندانی چون مارینا آبراموویچ، دیوید هاکنی و باب دیلن فعالیت کرده است، تلاش کرده آثار دپ را در چارچوبی منسجم و کیوریتوریشده قرار دهد و میان سینما، موسیقی، هنرهای تجسمی و تجربه شخصی این بازیگر ارتباط برقرار کند.
دپ؛ بازیگری که نقاشی را کنار نگذاشت
جانی دپ طی چند دهه فعالیت حرفهای، علاوه بر بازیگری در موسیقی و هنرهای تجسمی نیز فعالیت داشته است. در این نمایشگاه، آثار او نه بهعنوان مجموعهای پراکنده از نقاشیهای یک بازیگر مشهور، بلکه بهعنوان بخشی از یک مسیر خلاقانه چنددههای ارائه شدهاند؛ مسیری که در آن شخصیتهای سینمایی، خاطرات شخصی، موسیقی و علاقههای فرهنگی او در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
این موضوع در طراحی نمایشگاه نیز دیده میشود؛ جایی که مرز میان سینما و هنرهای تجسمی عمداً کمرنگ شده است. شخصیتهایی که دپ در سینما بازی کرده، از جمله چهرههای نامتعارف و ضدقهرمانها، در کنار نقاشیها و نمادهای شخصی او قرار گرفتهاند و بخشی از زبان بصری نمایشگاه را شکل میدهند.
همزمانی نمایشگاه با بازگشت دپ به سینما
برگزاری نمایشگاه شانگهای همزمان با دورهای است که دپ بار دیگر در حال بازگشت به سینمای جریان اصلی است. او در فیلم «ابنیزر: سرود کریسمس» به کارگردانی تی وست، نقش ابنیزر اسکروج، شخصیت مشهور رمان «سرود کریسمس» اثر چارلز دیکنز، را بازی کرده است.
این فیلم برای اکران در پاییز ۲۰۲۶ برنامهریزی شده و در فهرست فیلمهای مورد انتظار فصل پاییز خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز قرار گرفته است.
به این ترتیب، فعالیتهای اخیر دپ در دو مسیر موازی پیش میرود: از یک سو بازگشت او به سینما با ایفای نقش اسکروج و از سوی دیگر تلاش برای معرفی وجه تصویری و هنری فعالیتهایش به مخاطبان بینالمللی.
نمایشگاه «جانی دپ: مجموعهای از چیزها؛ چهرههای حاشیه» تا ۱۳ دسامبر ۲۰۲۶ در موزه هنر مدرن شانگهای برپا خواهد بود.
