به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، با صدور پیامی خطاب به شرکتکنندگان در «چهارمین مجمع امنیتی باکو»، مواضع این کشور را در قبال تحولات نظام بینالملل تشریح کرد.
این نشست با محوریت «چالشهای نوین در معماری امنیت جهانی و ضرورت ایجاد سازوکارهای کارآمد برای همکاری در مبارزه با تروریسم» در پایتخت جمهوری آذربایجان در حال برگزاری است.
در پیام رئیسجمهور آذربایجان با اشاره به اهمیت این بستر دیپلماتیک آمده است: «این مجمع بینالمللی که اکنون برای چهارمین بار متوالی در باکو برگزار میشود و روسا و نمایندگان نهادهای اطلاعاتی کشورهای مختلف را گرد هم آورده، فرصتهای گستردهای برای تبادل آرا و توسعه همکاریهای متقابل در خصوص امنیت جهانی فراهم میسازد.»
علیاف تصریح میکند: «گسترش سالانه گستره جغرافیایی شرکتکنندگان در این مجمع و اهمیت مباحثی که در نشستهای آن بررسی میشود، به روشنی گواه افزایش روزافزون اعتبار پلتفرم امنیتی باکو در عرصه بینالمللی است. اطمینان دارم که رویداد امسال نیز به همان اندازه نشستهای پیشین، برای ارتقای همکاریها در حوزه امنیت، و تبادل مستمر تجربیات میان متخصصان این عرصه، ارزشمند و پربار خواهد بود.»
بحران بیاعتمادی و رقابتهای ژئوپلیتیک
رئیسجمهور آذربایجان در بخش دیگری از این پیام، با هشدار نسبت به پیامدهای مخرب منازعات، خاطرنشان میسازد: «امروزه جهان در حال گذراندن دورهای پرالتهاب از تغییرات پرشتاب و پیچیده است. فرآیندهایی که هماکنون در سیستم روابط بینالملل در حال تکوین هستند و تشدید رقابتهای ژئوپلیتیک که با رویاروییها در مناطق مختلف درهمآمیخته، تأثیرات عمیق و جدی بر معماری امنیت جهانی بر جای میگذارند.»
علیاف بر لزوم تقویت بنیانهای ملی تأکید کرده و میافزاید: «بحران فزاینده بیاعتمادی در روابط میان دولتها و فروپاشی پایههای تفاهم، موجب شده تا موضوع انسجام بخشیدن به سیستمهای امنیت ملی کشورها و تلاش برای حفظ ثبات بینالمللی، به یک اولویت بنیادین و غیرقابل تعویق برای تمامی کشورها تبدیل شود.»
تروریسم و افراطگرایی؛ تهدیداتی درهمتنیده
وی با یادآوری مسئولیت مشترک تمامی بازیگران، توجه مقامات امنیتی را به درهمتنیدگی بحرانها جلب کرده و تصریح میکند: «پاسداری از صلح و امنیت در سراسر جهان، مسئولیت مشترکی است که بر دوش تمامی دولتها قرار دارد. گستردگی ابعاد چالشهای نوین، ایجاب میکند که هماهنگیها میان کشورها فعالتر شده و رویکردهای کاملاً انعطافپذیر و هماهنگ اتخاذ شود.»
رئیسجمهور آذربایجان در تبیین این پیوستگی میافزاید: «این ضرورت از آنجا ناشی میشود که مفهوم امنیت دیگر محدود به مرزهای تکتک دولتها نیست. هرگونه کانون بحران در یک منطقه، میتواند به سرعت به سایر مناطق گسترش یابد، ثبات سیاسی و اقتصادی را تضعیف کرده، امنیت در حوزههای انرژی و مواد غذایی را با تهدیدات جدی مواجه سازد و شبکههای ارتباطی و ترانزیتی را مختل کند. در سایه همین وابستگی متقابل است که پدیدههای شومی نظیر تروریسم، افراطگرایی، جنایات سازمانیافته فراملی، قاچاق غیرقانونی سلاح و مواد مخدر و جرایم سایبری، به مراتب پیچیدهتر میشوند.»
هوش مصنوعی و خطرات نوین در خدمت تروریسم
علیاف در ادامه پیام خود، به نگرانکنندهترین چالشهای پیش روی دستگاههای اطلاعاتی اشاره کرده و هشدار میدهد: «آنچه امروز موجب بروز نگرانیهای جدی شده، بهرهگیری گروههای تروریستی از فناوریهای پیشرفته برای گسترش ابعاد فعالیتهای خرابکارانه است. سوءاستفاده مخرب از قابلیتهای فضای سایبری و به طور ویژه استفاده از ظرفیتهای هوش مصنوعی (AI)، موانع بزرگی در مسیر اثربخشی عملیاتهای ضدتروریستی ایجاد میکند.
این فناوریهای نوین با تسهیل انتشار ایدئولوژیهای افراطی، تنوعبخشی به منابع مالی باندهای تروریستی، و فراهم آوردن بستری برای فریب و جذب شرکای جدید، به شدت خطرآفرین هستند. در چنین شرایط بغرنجی، تقابل با تروریسم نباید تنها به اقدامات محدود چند کشور منحصر شود؛ بلکه این مبارزه باید به عنوان یکی از اصلیترین محورهای همکاریهای بینالمللی و اقدامات مشترک جهانی باقی بماند.»
دیپلماسی پیشگیرانه و اهمیت تبادل اطلاعات
وی همچنین بر ضرورت اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه تأکید ورزیده و خاطرنشان میکند: «یک سیستم امنیتی جامع و کارآمد، تنها بر پایه واکنش به تهدیدات جاری استوار نیست، بلکه مهمتر از آن، بر توانمندی در پیشبینی دقیق خطرات بالقوه و پیشگیری بهموقع از وقوع آنها بنا شده است.
به همین دلیل است که تعمیق اعتماد متقابل میان دولتها، توسعه سطح روابط حرفهای میان دستگاههای امنیتی، و افزایش بهرهوری در تبادل سریع دادهها و اطلاعات حساس، از اهمیتی حیاتی برخوردار می شود. تجربیات عملی به وضوح نشان میدهد که روابط مبتنی بر شراکت که بر شالوده گفتوگوی باز، شفاف و قابل اعتماد پایهریزی شده باشند، فرصتهای ارزشمندی را برای دفع سریعترِ پیچیدهترین چالشها در حوزه امنیت جهانی خلق میکنند.»
ترویج صلح در دستور کار راهبردی باکو
در بخش پایانی، الهام علیاف با تبیین اولویتهای راهبردی این کشور، خطاب به شرکتکنندگان تأکید میکند: «جمهوری آذربایجان همواره تضمین صلح بینالمللی، تقویت اعتماد متقابل میان کشورها و تلاش برای گسترش همکاریهای همهجانبه را به عنوان اصلیترین اولویتهای راهبردی خود میشناسد.
کشور ما ارزش ویژهای برای ترویج دیالوگ سازنده پیرامون مسائل امنیتی در مجامع مختلف بینالمللی قائل است. برگزاری مستمر مجمع امنیتی باکو نیز فضای مساعدی را برای تعیین جهتگیریهای عینیِ همکاری و تقویت هرچه بیشتر اعتماد متقابل فراهم میآورد.»
رئیسجمهور آذربایجان در پایان با ابراز امیدواری نسبت به دستاوردهای این نشست تصریح کرده است: «اطمینان راسخ دارم که مباحثات و گفتوگوهای تخصصی مجمع امسال، فضای مناسبی برای درک دقیقتر و واقعبینانهتر از چالشها و تهدیدات نوین جهانی به وجود خواهد آورد.
این رایزنیها یاریگر ما در اتخاذ راهکارهای نوآورانه برای حلوفصل بحرانها خواهد بود و بیش از پیش به ارتقای سطح هماهنگی میان سرویسهای اطلاعاتی کشورهایمان کمک خواهد کرد. این روند در نهایت سهم مؤثری در ایجاد جهانی باثباتتر، امنتر و عاری از خشونت برای نسلهای آینده ایفا خواهد نمود.»
