سلامت زنان گران تر از همیشه/ اینفوگرافیک

هزینه مراقبت‌های بهداشتی زنان در دو سال گذشته با افزایش قابل توجهی روبه‌رو شده است؛ از ویزیت پزشک متخصص و فوق‌تخصص زنان گرفته تا پاپ‌اسمیر، سونوگرافی و ماموگرافی. بررسی قیمت‌های سال‌های ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که در کنار افزایش سقف قیمت بسیاری از خدمات، دامنه قیمت‌ها نیز گسترده‌تر شده است؛ به‌گونه‌ای که انجام مجموعه‌ای از معاینات و بررسی‌های پزشکی می‌تواند سالانه ده‌ها میلیون تومان برای خانواده هزینه داشته باشد.

مراقبت از سلامت زنان تنها به زمان بروز بیماری محدود نمی‌شود. بسیاری از زنان در طول سال نیازمند مراجعه دوره‌ای به پزشک، انجام آزمایش‌های تشخیصی و در صورت نیاز استفاده از خدمات تصویربرداری هستند. از سوی دیگر مساله چکاپ‌های ضروری زنان دربحث افزایش جمعیت و فرزندآوری نیز نادیده گرفته شده است.

با این حال، افزایش هزینه این خدمات در سال‌های اخیر، موضوع دسترسی اقتصادی به مراقبت‌های پیشگیرانه را جدی‌تر کرده است. بررسی قیمت‌ها در سه سال گذشته نشان می‌دهد که هزینه خدماتی مانند پاپ‌اسمیر، سونوگرافی رحم و تخمدان، سونوگرافی واژینال و ماموگرافی در برخی موارد افزایش چشمگیری داشته است.

پاپ‌اسمیر؛ اختلاف قیمت چندبرابری از ۳۵۰ هزار تومان تا ۱۳ میلیون و ۴۲ هزار و ۳۰۰ تومان

یکی از خدمات مهم در مراقبت‌های سلامت زنان، تست پاپ‌اسمیر است که برای بررسی تغییرات سلولی دهانه رحم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در سال ۱۴۰۳ هزینه انجام این آزمایش بین ۷۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان بود. این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۸۵۰ هزار تومان تا دو میلیون و ۵۰ هزار تومان رسید. در سال ۱۴۰۵ نیز بازه اعلام‌شده برای این خدمت از ۳۵۰ هزار تومان تا ۱۳ میلیون و ۴۲ هزار و ۳۰۰ تومان متغیر است.

البته باید توجه داشت که این دامنه بسیار گسترده است و نمی‌توان بالاترین رقم را به‌عنوان قیمت معمول پاپ‌اسمیر در تمام مراکز در نظر گرفت. تفاوت نوع آزمایش، خدمات همراه، مرکز ارائه‌دهنده و شرایط انجام خدمت می‌تواند بر قیمت نهایی تأثیرگذار باشد.

سونوگرافی رحم و تخمدان؛ سقف قیمت در دو سال دو برابر شد / در سال ۱۴۰۵ سقف قیمت به چهار میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسید

سونوگرافی رحم و تخمدان نیز از دیگر خدمات تشخیصی مورد استفاده زنان است. در سال ۱۴۰۳ هزینه این خدمت بین ۹۹۵ هزار تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود. در سال ۱۴۰۴ حداقل قیمت به ۷۰۰ هزار تومان کاهش یافت، اما در سال ۱۴۰۵ سقف قیمت به چهار میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسید.

به این ترتیب، اگرچه کف قیمت این خدمت در سال ۱۴۰۵ همچنان پایین‌تر از سال ۱۴۰۳ است، اما سقف قیمت آن طی دو سال بیش از دو برابر شده است.

سونوگرافی واژینال؛ افزایش ۸۳ درصدی سقف هزینه / در سال ۱۴۰۵ حداکثر هزینه به سه میلیون و ۸۵۰ هزار تومان افزایش یافت

هزینه سونوگرافی واژینال نیز در این سه سال نوسان قابل توجهی داشته است. در سال ۱۴۰۳ این خدمت بین یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه داشت. در سال ۱۴۰۴ سقف قیمت به دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید و در سال ۱۴۰۵ حداکثر هزینه به سه میلیون و ۸۵۰ هزار تومان افزایش یافت.

این ارقام نشان می‌دهد که در فاصله سه سال، اگرچه حداقل هزینه سونوگرافی واژینال کاهش یافته، اما سقف قیمت این خدمت حدود ۸۳ درصد بیشتر شده است.

ماموگرافی؛ سقف هزینه سه برابر شد

ماموگرافی از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری برای بررسی و غربالگری سرطان پستان است. هزینه این خدمت در سال ۱۴۰۳ بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون تومان اعلام شده بود. در سال ۱۴۰۴، هزینه ماموگرافی به ۹۰۰ هزار تا سه میلیون تومان رسید و همین بازه قیمتی در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه پیدا کرد.

به این ترتیب، سقف هزینه ماموگرافی طی دو سال سه برابر شده است؛ موضوعی که در کنار سایر هزینه‌های مراقبت سلامت زنان می‌تواند فشار مالی قابل توجهی بر خانواده‌ها ایجاد کند.

ویزیت پزشک متخصص و فوق‌تخصص زنان؛ رشد بیش از ۱۴۰ درصدی

افزایش هزینه‌ها تنها به آزمایش‌ها و خدمات تصویربرداری محدود نمانده و ویزیت پزشکان متخصص و فوق‌تخصص زنان نیز در این سه سال افزایش داشته است.

ویزیت پزشک متخصص زنان از ۱۸۹ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به ۳۲۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ و ۵۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است. هزینه ویزیت فوق‌تخصص نیز از ۲۴۹ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به ۳۸۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ و ۶۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است. یک نکته را نباید فراموش کرد که این قیمت ها بر اساس تعرفه های مصوب وزارت بهداشت  و درمان هستند و متاسفانه اکثر پزشکان متخصص و فوق تخصص این تعرفه ها را رعایت نمی کنند.

بنابراین هزینه یک ویزیت متخصص زنان در فاصله دو سال بیش از دو و نیم برابر شده و هزینه ویزیت فوق‌تخصص نیز بیش از دو برابر افزایش یافته است.

نوار بهداشتی؛ هزینه‌ای که هر ماه تکرار می‌شود

در میان هزینه‌های سلامت زنان، نوار بهداشتی شرایط متفاوتی دارد؛ چراکه برخلاف بسیاری از خدمات پزشکی، هزینه آن به‌صورت ماهانه تکرار می‌شود.

در سال ۱۴۰۳ قیمت انواع نوار بهداشتی از ۴۳ هزار تومان تا ۲۲۵ هزار تومان اعلام شده بود. در سال ۱۴۰۵ این بازه از ۳۸ هزار و ۵۰۰ تومان تا ۶۰۰ هزار تومان متغیر است.

البته این مقایسه به دلیل تفاوت تعداد پد، اندازه بسته و برندها باید با احتیاط انجام شود و نمی‌توان تنها بر اساس قیمت بسته، میزان افزایش هزینه مصرف‌کننده را تعیین کرد.

هزینه چکاپ سالانه بر اساس هر ۶ ماه یک بار

برای درک بهتر فشار مالی، می‌توان فرض کرد یک زن هر شش ماه یک‌بار مجموعه خدمات ذکرشده شامل پاپ‌اسمیر، سونوگرافی رحم و تخمدان، سونوگرافی واژینال، ماموگرافی و ویزیت متخصص و فوق‌تخصص زنان را انجام دهد.

بر اساس حداقل و حداکثر قیمت‌های اعلام‌شده، هزینه هر نوبت و هزینه دو نوبت در سال به شکل زیر خواهد بود:

دراین محاسبه هزینه نوار بهداشتی، هزینه دارو، آزمایش‌های تکمیلی، رفت‌وآمد و سایر خدمات درمانی نیز لحاظ نشده است.

مراقبت از سلامت زنان؛ از یک هزینه ضروری تا یک دغدغه اقتصادی

مقایسه سه سال نشان می‌دهد که هزینه مراقبت‌های بهداشتی زنان در بسیاری از بخش‌ها افزایش یافته است. سقف هزینه ماموگرافی سه برابر شده، سقف سونوگرافی رحم و تخمدان بیش از دو برابر شده و هزینه ویزیت متخصص زنان نیز حدود ۱۶۵ درصد افزایش پیدا کرده است.

در چنین شرایطی، مراقبت‌های پیشگیرانه ممکن است برای بخشی از خانواده‌ها به هزینه‌ای سنگین تبدیل شود. زنی که برای پیشگیری و تشخیص زودهنگام نیازمند مراجعه منظم به پزشک و انجام بررسی‌های پزشکی است، ممکن است در برابر هزینه‌ها ناچار شود برخی مراجعات را به تعویق بیندازد.

این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که هزینه‌های پیشگیری معمولاً بسیار پایین‌تر از هزینه درمان بیماری‌های پیشرفته است. به همین دلیل، افزایش هزینه خدمات تشخیصی و غربالگری تنها یک مسئله اقتصادی نیست؛ بلکه می‌تواند بر دسترسی زنان به مراقبت‌های پیشگیرانه و در نهایت بر سلامت آنها نیز اثر بگذارد.

در واقع، وقتی هزینه ویزیت، آزمایش و تصویربرداری همزمان افزایش پیدا می‌کند، سلامت زنان نیز بیش از گذشته به توان مالی خانوار گره می‌خورد؛ در حالی که بسیاری از این خدمات برای تشخیص زودهنگام بیماری‌ها اهمیت دارند.