رژیم اسرائیل در آستانه برگزاری انتخابات بار دیگر اقدامهای گسترده نظامی خود را در لبنان و غزه از سر گرفته است و رهبران این رژیم، کشورهای دیگر منطقه از جمله ترکیه و قطر را تهدید میکنند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که در نظرسنجیها از رقبای خود عقب افتاده است، روز به روز بیشتر به سمت تشدید تنش و تهدید علیه کشورهای منطقه حرکت میکند، اقدامی که به باور تحلیلگران آخرین تلاشهای او برای باقی ماندن در قدرت از طریق ایجاد آشوب و جنگ گسترده در منطقه است.
شیرا افرون، تحلیلگر ارشد پژوهشکده آمریکایی رند در گفتوگو با روزنامه نیویورک تایمز بیان کرد: «نتانیاهو میخواهد هر جبههای را به آتش بکشد، زیرا این کار او را در موقعیت «آقای امنیت» قرار میدهد. اما این اقدام همچنین به او کمک میکند تا افکار عمومی را از شکستهای ۷ اکتبر و خساراتی که دولتش در سه یا چهار سال گذشته به اسرائیل وارد کرده منحرف کند، چرا که فضای بحث جامعه به سمت وضعیت امنیتی سوق پیدا میکند و نه آسیبهای دولت او.»
آندرهآ تننتی، کارشناس ارتباطات استراتژیک و سخنگوی سابق یونیفل در گفتوگو با رویترز میگوید: «پیش از انتخابات، اسرائیل به یک پیروزی بزرگ در منطقهای نیاز دارد که همواره به عنوان پایگاه و دژ محکم حزبالله دیده میشده است.»
اقدامهای پیشین نتانیاهو در کشاندن آمریکا به جنگ علیه ایران پیش از این به تفصیل در رسانهها مورد بحث قرار گرفته است. گزارش ماه آوریل نیویورک تایمز و کتاب «رژیم چنج» به قلم مگی هابرمن و جاناتان سوان، روزنامهنگاران نیویورک تایمز با جزئیات توضیح میدهد که دو هفته پیش از آغاز تجاوز نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، نتانیاهو چگونه در اتاق وضعیت کاخ سفید، دونالد ترامپ را قانع کرد که اقدام نظامی علیه مردم ایران یک راهکار کوتاه مدت، ساده و سریع برای پیروزی ترامپ است. نتانیاهو همچنان در ویدئوهای تبلیغاتی انتخاباتی خود در اسرائیل به این اقدام و فریب دادن ترامپ برای ورود به جنگ شکست خورده علیه ایران افتخار میکند.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با اشاره به تبلیغات نتانیاهو، او را با افعی مقایسه کرد و نوشت: «نتانیاهو وقتی به زبان عبری صحبت میکند، با افتخار میگوید که دولت آمریکا را فریب داده و آن را به نیابت از اسرائیل وارد جنگ با ایران کرده است. او صراحتاً با خنده و استهزا میگوید که چگونه از طریق هزار ساعت حضور رسانهای در شبکههای تلویزیونی آمریکا، بر افکار و سیاست آنها تأثیر گذاشته است. اما وقتی انگلیسی صحبت میکند، از توان رهبری رئیسجمهور آمریکا تمجید میکند.»
فرار از سقوط با آتشافروزی
اما نتانیاهو بار دیگر در موقعیتی قرار گرفته است تا تمام توان خود را برای شعلهور کردن بیشتر جنگ در منطقه به کار گیرد. کمتر از دو ماه به انتخابات ۵ آبان رژیم اسرائیل باقی مانده است، انتخاباتی که نتانیاهو در آن از رقبایش عقب افتاده و به احتمال زیاد کرسی نخستوزیری را از دست میدهد. از دست دادن کرسی نخستوزیری برای نتانیاهو میتواند به معنای پایان همیشگی حیات سیاسی وی تلقی شود. نتانیاهو در حال حاضر در دادگاه ۳ پرونده دارد که به اتهامهای رشوه، کلاهبرداری و نقض اعتماد عمومی محاکمه میشود. او با استفاده از وضعیت امنیتی ویژه ناشی از جنگ در طول ۳ سال گذشته توانسته است به شکل قابل توجهی محاکمه خود را با تأخیر مواجه کند و از جلسات بازجویی و محاکمه به بهانههای امنیتی اجتناب کند. اما مشکل بزرگتر برای او شکست امنیتی در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ناتوانی در پیشبینی عملیات حماس و سپس مقابله با آن است. مخالفان نتانیاهو معتقدند که عملکرد وی در حادثه ۷ اکتبر باید در یک کمیته مستقل مورد بررسی قرار گیرد.
علاوه بر اینها نتانیاهو از سوی دیوان بینالمللی کیفری نیز به اتهام نسلکشی در غزه تحت تعقیب قرار دارد.
ایهود باراک، نخستوزیر پیشین اسرائیل، در گفتوگو با ایستگاه رادیویی «۱۰۳FM» اسرائیل هشدار داد: «کافی است یک حادثه کوچک رخ دهد و یک شرور و آشوبگر چیزی را شروع کند تا به یک آشوب عظیم در کرانه باختری منجر شود؛ آشوبی که برآیند آن لغو انتخابات خواهد بود. هر کسی که درایتی داشته باشد درک میکند که این وضعیت به نفع نتانیاهو و شرکای سیاسی اوست، زیرا به آنها امکان میدهد از برگزاری انتخابات جلوگیری کنند. نتانیاهو مانند یک حیوان زخمی در تله شده است و هیچچیزی جلودار او نخواهد بود.»
مادامی که نتانیاهو در قدرت باشد و به جنگهایش در جبهههای مختلف از جمله غزه، کرانه باختری، لبنان، سوریه و ایران ادامه دهد و حتی پای کشورهای دیگر منطقه از جمله ترکیه و قطر را به جنگ باز کند، میتواند با استفاده از بهانههای امنیتی از محاکمه و بازخواست فرار کند و افکار عمومی اسرائیل را در وضعیت امنیتی حفظ کند.
ناصر خدور، پژوهشگر ارشد خاورمیانه در مؤسسه دادههای مکان و رویدادهای منازعات مسلحانه نوشت: «تأکید نتانیاهو بر نقش شخصیاش در فرماندهی حملات، حامل یک پیام داخلی مهم در آستانه انتخابات اکتبر است. این اقدام نشان میدهد که او همچنان مستقیماً در جنگ علیه حماس درگیر است و به او کمک میکند تا موضوع امنیت را در مرکز مناظرات سیاسی نگه دارد و توجهات را از انتقادات مربوط به نحوه مدیریت جنگ منحرف کند.»
ماموریت مرکزی: جنگ با ایران
نتانیاهو در اظهارات علنی خود تأکید میکند که کارش با ایران هنوز تمام نشده است و همچنان به دنبال شعلهور کردن مجدد درگیری با ایران است. او روز جمعه در جمع فرماندهان ارشد ارتش اسرائیل ادعا کرد: «من به توانایی خودمان برای برطرف کردن تهدید ایران برای همیشه و به عبارت دیگر، سرنگونی این حکومت، اطمینان دارم. این مأموریت مرکزی است که همچنان پیش روی ماست، اما نزدیک است. غیرممکن نیست و در دسترس است.»
او در یکی از ویدئوهای تبلیغات انتخاباتی خود نیز گفت: «رهبران ایران میخواهند من در انتخابات ببازم… از خودتان بپرسید دشمنان اسرائیل میخواهند چه کسی در این انتخابات پیروز شود؟»
بسیاری از تحلیلگران معتقدند که اقدامهای نظامی اخیررژیم اسرائیل در لبنان با هدف تحریک کردن ایران برای از سرگیری حملاتی است که از زمان امضای تفاهمنامه اسلامآباد در ۲۸ خرداد متوقف شده است. تا پیش از امضای این تفاهمنامه، ایران تأکید داشت که حملات اسرائیل به ضاحیه بیروت، خط قرمز ایران است و با پاسخ قدرتمند نظامی از سوی تهران مواجه خواهد شد. هر چند در نیمه دوم خرداد ماه نتانیاهو دو بار به ضاحیه بیروت حمله کرد، اما نهایتا تحت فشار ترامپ، رئیس جمهور آمریکا این حملات متوقف شد تا مسیر برای امضای تفاهمنامه اسلامآباد هموار شود.
با این حال نتانیاهو همه روشها را امتحان میکند تا جنگ دوباره از سر گرفته شود. نمرود نوویک، مشاور ارشد پیشین دیپلماتیک شیمون پرز، نخستوزیر پیشین رژیم اسرائیل، در مصاحبه با نیویورک تایمز رفتار نتانیاهو را اینگونه تحلیل کرد: «رفتار نتانیاهو مانند دزدی در یک هتل است؛ شما تمام درها را امتحان میکنید تا ببینید کدامیک باز میشود. او میخواهد ببیند نقطه کمترین مقاومت و حساسیت از سوی دولت ترامپ کدام است.»
بر اساس بند یک تفاهمنامه اسلامآباد، مقرر شد که جنگ در تمام جبههها از جمله لبنان به صورت قطعی و دائمی پایان یابد. امری که از همان روز نخست با نقض از سوی اسرائیل مواجه شد. همزمان دولت ترامپ نیز با ایجاد یک ساز و کار موازی با تفاهمنامه اسلامآباد برای مذاکرات آتشبس در جنوب لبنان، تلاش کرد که مساله جنوب لبنان را از تفاهمنامه با ایران جدا کند و آن را از طریق مذاکرات مستقیم دولت نواف سلام با دولت نتانیاهو حل و فصل کند.
به رغم برگزاری ۸ دور مذاکره میان دولت نواف سلام و رژیم اسرائیل، نه تنها تنشها در جنوب لبنان کاهش پیدا نکرده، بلکه این تنشها بیشتر شده است و اسرائیل در روزهای گذشته با پیشروی گسترده به سمت بلندیهای علی الطاهر مشرف بر شهر راهبردی نبطیه در جنوب لبنان، نقض آتشبس را در لبنان تشدید کرده است.
به نظر میرسد که تشدید عملیات از سوی رژیم اسرائیل در جنوب لبنان، هدفی جز تحریک ایران برای حمله به سرزمینهای اشغالی نداشته باشد. حملهای که به گفته وزیر جنگ این رژیم با از سرگیری عملیات گسترده نظامی همراه خواهد بود. یسرائیل کاتس، وزیر جنگ اسرائیل روز پنجشنبه در جمع کارکنان وزارت جنگ گفت: «حمله ایران به اسرائیل، دست اسرائیل را از هرگونه محدودیت موجود آزاد خواهد کرد. ما به تمام زیرساختهای نظامی و مدنی ایران – از جمله زیرساختهای انرژی – ضربه خواهیم زد و ایران را به عمق عصر حجر عقب خواهیم راند.»
نحوه رفتار نتانیاهو در تحریک کشورهای منطقه برای جنگ از دید مقامهای آمریکایی هم پنهان نماندهاست. از دید سفیر آمریکا در ترکیه، تهدید آنکارا توسط رژیم اسرائیل یک نوع عملیات فریب به نظر میرسد که باعث ایجاد تنشی جدید در منطقه شود.
تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه در گفتوگو با یک پادکست اینترنتی گفت: «یک نظریه این است که آنها فقط در حال طعمهگذاری و تحریک ترکیه بودند و این یک اقدام بسیار تهاجمی، اما شاید پرطرفدار و محبوب در آستانه انتخابات باشد.»
تحلیلگران بر این باورند که هدف نهایی نتانیاهو تنها جلب آرای جامعه قطبیشده اسرائیل نیست، بلکه ایجاد نوسانات امنیتی کنترلشدهای است که در صورت تعمیق بحران، بهانه لازم را برای لغو یا به تأخیر انداختن انتخابات ۲۷ اکتبر فراهم کند یا اینکه با استمرار تنش او را به عنوان «آقای امنیت» و تنها گزینه مقبول برای رایدهندگان تبدیل کند. نتانیاهو با آزمودن مرزهای درگیری در جنوب لبنان، شمال سوریه، کرانه باختری و حفظ سایه تهدید بر فراز ایران، دست به مخاطرهای زده که هر لحظه ممکن است از کنترل خارج شود.
تعبیر صریح وزیر امور خارجه ایران در اطلاق عنوان «افعی» به نتانیاهو، دقیقاً اشاره به همین الگوی رفتاری زهرآگین دارد؛ الگویی که در آن، نخستوزیر رژیم اسرائیل حاضر است امنیت تمام منطقه، ذخایر راهبردی متحدان غربی و حتی امنیت ساکنان سرزمینهای اشغالی را قربانی کند تا با ایجاد آتش در جبهههای متعدد و قرار دادن اسرائیل در «وضعیت اضطراری دائمی»، صندلی قدرت خود را حفظ کند.
