فاطمه سادات نیری، با اشاره به نقش بیبدیل شیر مادر در تأمین سلامت جسمی، روانی و ایمنی کودک افزود: بر اساس توصیه سازمان جهانی بهداشت، تغذیه انحصاری با شیر مادر باید تا پایان ۶ ماهگی ادامه یابد و پس از آن نیز همراه با غذای کمکی مناسب تا پایان دو سالگی تداوم داشته باشد.
وی با بیان اینکه دستگاه گوارش شیرخوار در ۶ ماه نخست زندگی هنوز به تکامل کامل نرسیده است، ادامه داد: در این دوره، کودک با وجود نیاز بسیار زیاد به مواد مغذی، ظرفیت معده و توان بلع محدودی دارد و هیچ ماده غذایی یا جایگزینی نمیتواند همانند شیر مادر تمامی نیازهای تغذیهای و رشد او را تأمین کند.
عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی ایران، با اشاره به ویژگیهای منحصربهفرد شیر مادر، اظهار کرد: شیر هر مادر متناسب با شرایط همان کودک تولید میشود و برحسب عواملی مانند سن حاملگی هنگام تولد، جنسیت و نیازهای اختصاصی شیرخوار، ترکیب آن به صورت پویا تغییر میکند؛ ویژگیای که در هیچیک از جایگزینهای شیر مادر وجود ندارد.
نیری با تأکید بر اینکه شیر مادر خطر بروز آلرژیهای غذایی را به حداقل میرساند، تصریح کرد: در ماههای نخست زندگی، توان جسمی کودک برای مقابله با عوارض ناشی از آلرژی بسیار محدود است و تغذیه با شیر مادر از این نظر نیز نقش محافظتی مهمی دارد.
دبیر گروه علمی سلامت زنان فرهنگستان علوم پزشکی همچنین با اشاره به اهمیت ادامه شیردهی تا پایان دو سالگی، گفت: ادامه تغذیه با شیر مادر علاوه بر تکمیل نیازهای تغذیهای کودک، در شکلگیری پیوند عاطفی عمیق میان مادر و فرزند نقش اساسی دارد و آثار این ارتباط در تمام طول زندگی، بهویژه در دوران کودکی و نوجوانی، به صورت ثبات شخصیتی و کاهش احتمال بروز آسیبهایی مانند کودکآزاری، غفلت از کودک و برخی مشکلات رفتاری نمایان میشود.
وی افزود: شواهد علمی نشان میدهد ادامه تغذیه با شیر مادر خطر ابتلا به آلرژیهای غذایی، برخی بیماریهای خودایمنی، آلودگی دستگاه گوارش به هلیکوباکتر پیلوری و تعدادی از بیماریهای مزمن را در سالهای بعدی زندگی کاهش میدهد. همچنین مطالعات نشان داده است میانگین ضریب هوشی افرادی که با شیر مادر تغذیه شدهاند، بهطور معناداری بالاتر است.
این فوق تخصص نوزادان با اشاره به نقش شیر مادر در تقویت سیستم ایمنی نوزاد خاطرنشان کرد: شیر مادر حاوی مقادیر فراوانی از عوامل ایمنیبخش از جمله ایمونوگلوبولین A (IgA) و ماکروفاژهاست که از نوزاد در برابر عفونتها محافظت میکنند؛ مزیتی که هیچیک از جایگزینهای شیر مادر از آن برخوردار نیستند.
وی در ادامه با ارائه توصیههایی به مادران شاغل، استفاده حداکثری از مرخصیهای قانونی و تسهیلات دوران شیردهی، ذخیره شیر دوشیدهشده پیش از بازگشت به محل کار، دوشیدن شیر در فواصل زمانی مناسب در محیط کار و نگهداری صحیح آن را از مهمترین راهکارهای حفظ تغذیه با شیر مادر برشمرد و تأکید کرد: در صورت امکان، فراهم شدن شرایط شیردهی مستقیم از طریق ایجاد مهد کودک یا دسترسی مادر به کودک در محل کار، بهترین گزینه است.
عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی ایران، همچنین بر ضرورت ممنوعیت جدی تبلیغات شیر خشک در فضاهای عمومی، بیمارستانهای آموزشی و برنامههای علمی، بازنگری اساسی در آموزشهای پزشکی، پرستاری و مامایی درباره مزایا و اصول تغذیه با شیر مادر و ازسرگیری برنامههای آموزشی و فرهنگسازی در رسانه ملی برای ترویج این فرهنگ تأکید کرد.
