به گزارش خبرنگار نگین حاشیه،
در پی انتشار اخبار مربوط به مذاکرات ایران با میانجیهای منطقهای و بینالمللی برای توقف درگیریها، جمعی از زنان کفنپوش در حوالی خیابان جمهوری و تقاطع خیابان کشوردوست تهران تجمع کردند.
در تصاویر و گزارشهای رسیده از این تجمع، شماری از زنان با پوشیدن کفنهایی که روی برخی از آنها عبارت «کفنپوشان لرستان» دیده میشود، با سردادن شعار و در دست داشتن پلاکاردهایی، مخالفت خود را با هرگونه مذاکره و توافق با آمریکا اعلام کردند.
این تجمع در شرایطی برگزار شده که همزمان تحرکات دیپلماتیک برای پایاندادن به درگیریها افزایش یافته و کشورهایی همچون عمان، چین و روسیه هم در سطوح مختلف وارد رایزنیهای مرتبط با این بحران شدهاند.
با این حال، برگزاری چنین تجمعی پرسشهایی جدی درباره سازماندهندگان، مجوزهای احتمالی و منابع پشتیبانی این گروهها ایجاد کرده است.
تجمع با چه مجوزی و با حمایت چه مجموعهای برگزار شد؟
هنوز اطلاعات مستقلی درباره مجوز برگزاری این تجمع، هویت برگزارکنندگان و مجموعههای پشتیبان آن منتشر نشده است. همچنین مشخص نیست هزینههای احتمالی مربوط به رفتوآمد، تهیه پوششها، پلاکاردها و ساماندهی شرکتکنندگان از چه منابعی تأمین شده است.
این پرسشها در شرایطی مطرح میشود که تجمعات موسوم به کفنپوشان طی ماههای گذشته هم در نقاط مختلف تهران و مشهد برگزار شده و مخالفت با مذاکره و توافق با آمریکا از محورهای اصلی شعارهای این گروهها بوده است.
اعتراض به مذاکره؛ اما مذاکره با تصمیم چه کسی؟
نکته قابل تأمل درباره این تجمعات، جایگاه تصمیمگیری درباره جنگ و صلح در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی است.
در ساختار رسمی جمهوری اسلامی، سیاستگذاریهای کلان امنیتی و دفاعی در چارچوب نهادهایی همچون شورای عالی امنیت ملی انجام میشود و مصوبات این شورا هم طبق اصل ۱۷۶ قانون اساسی پس از تأیید رهبر جمهوری اسلامی قابل اجراست.
بنابراین، تصمیمگیری درباره ورود به مذاکرات، چارچوب توافق یا ادامه درگیریهای نظامی، موضوعی نیست که خارج از ساختار رسمی تصمیمگیری کشور تعیین تکلیف شود.
با این حال، این پرسش مطرح است که تجمعکنندگان دقیقا به چه چیزی اعتراض دارند؟ آیا اعتراض آنها به اصل مذاکره است، به محتوای احتمالی توافق، به عملکرد مذاکرهکنندگان یا به تصمیمی که ممکن است در سطوح عالی نظام اتخاذ شود؟
اگر تصمیم به مذاکره با تأیید مراجع بالادستی اتخاذ شده باشد، مخالفت خیابانی با آن چه نسبتی با سازوکار رسمی تصمیمگیری کشور دارد؟
صدای چه جریانی از خیابان بلند شده است؟
تجمع اخیر را نمیتوان بدون توجه به سابقه حضور گروههای کفنپوش در تهران و مشهد بررسی کرد. طی ماههای گذشته گروههایی با همین عنوان، در اعتراض به مذاکرات با آمریکا تجمع کرده و در مواردی شعارهایی علیه مسئولان و چهرههای سیاسی کشور سر دادهاند.
اکنون در شرایطی که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان درگیریها وارد مرحله تازهای شده، تداوم چنین تجمعاتی بار دیگر بحث درباره نسبت جریانهای مخالف توافق با سیاست رسمی کشور را مطرح کرده است.
مسئله اصلی صرفا مخالفت عدهای با مذاکره نیست؛ مخالفت با هرگونه توافق در شرایط جنگی، آن هم بدون روشنبودن نسبت برگزارکنندگان با ساختار رسمی تصمیمگیری و منابع پشتیبانی آنها، پرسشهایی است که پاسخگویی شفاف به آنها اهمیت دارد.
در نهایت، افکار عمومی حق دارد بداند این تجمعات با چه مجوزی برگزار میشوند، چه کسانی مسئول ساماندهی آنها هستند و آیا مواضع اعلامشده از سوی شرکتکنندگان، بازتاب یک دیدگاه مستقل است یا بخشی از فعالیت یک جریان سازمانیافته سیاسی.