برآوردهای اولیه نشان می‌دهد اختلالی که بر اثر حملات نیروهای مسلح یمن در فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض به وجود آمد، ده‌ها میلیون دلار خسارت بر جای گذاشته است.
بر پایه گزارشی که پایگاه انگلیسی «عربین گلف بیزینس اینسایتس» روز دوشنبه منتشر کرده، این اختلالات حدود ۵۰ میلیون دلار خسارت در قالب درآمدهای از دست‌رفته و هزینه‌های ثابتی که بازنگشته‌اند، به فرودگاه تحمیل کرده است.
این رقم، آسیب به هواپیماها، مطالبات بیمه و پیامدهای غیرمستقیم گسترده‌تر اقتصادی را در بر نمی‌گیرد.
هزینه‌ای که با بسته‌شدن کامل فرودگاه چند برابر می‌شود
بر اساس این گزارش، در صورت بسته‌شدن کامل فرودگاه هزینه‌های بیشتری تحمیل می‌شود؛ از راه‌اندازی دوباره سامانه‌ها و فراخوانی کارکنان گرفته تا بازرسی‌های ایمنی و بازگرداندن آمادگی کامل عملیاتی. حفظ آمادگی، منابع مالی سنگین و ذخایر اقتصادی کافی می‌طلبد.
همچنین فرودگاه‌هایی که بخش خصوصی اداره‌شان می‌کند و پشتوانه مالی بزرگی ندارند، پس از دو تا چهار هفته تقریباً بدون فعالیت زیر فشار قرار می‌گیرند.
نکته مهم دیگر اینکه فرودگاه تنها زمانی از نظر تجاری می‌صرفه می‌شود که به حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد ظرفیت خود برسد؛ یعنی برای فرودگاه‌های متوسط یا بزرگ، سالانه ۳ تا ۵ میلیون مسافر.
وقتی فعالیت با ۱۰ درصد ظرفیت گران‌تر از تعطیلی است
ساج احمد، تحلیلگر ارشد یک شرکت مشاوره متخصص در صنعت هوانوردی، در این گزارش می‌گوید راه اندازی فرودگاه با ۱۰ تا ۲۰ درصد ظرفیت، به ازای هر مسافر بسیار گران‌تر از تعطیلی موقت آن تمام می‌شود؛ چون فرودگاه‌ها هزینه‌های ثابت بسیار بالایی دارند که با فروپاشی سفرهای هوایی کاهش نمی‌یابد.
به گفته او، از نظر تجاری این وضعیت «فاجعه‌بار» است، زیرا درآمدها بدون کمک‌های دولتی نمی‌توانند هزینه‌های عملیاتی را پوشش دهند.
فرودگاه‌ها دو منبع درآمد اصلی دارند: درآمدهای مرتبط با پرواز مانند عوارض فرود، عوارض مسافر و پارکینگ، و درآمدهای غیرمرتبط مانند خرده‌فروشی، فروشگاه‌های آزاد، رستوران‌ها، کافه‌ها و تبلیغات. هر دو مسیر با ریزش شمار مسافران در خطر می‌افتند، اما خرده‌فروشان و صاحبان امتیاز بیش از همه زیر فشار قرار می‌گیرند؛ با خالی‌شدن پایانه‌ها، فروشگاه‌ها و رستوران‌ها مجبور به تعطیلی موقت یا کاهش ساعات کاری می‌شوند، در حالی که هزینه‌های نیروی کار، اجاره و موجودی همچنان ادامه دارد.
ادیسون شونلاند، بنیان‌گذار یک شرکت داده و بینش هوانوردی، نیز در این گزارش می‌گوید حفظ حالت آمادگی پایین، توان بازگشت سریع را نگه می‌دارد، از دارایی‌ها محافظت می‌کند و انطباق با مقررات را حفظ می‌کند.
به گفته او، منطق تجاری صرف همچنان برای اختلالاتی که با روز و هفته سنجیده می‌شود، آماده‌بودن را بر توقف موقت ترجیح می‌دهد؛ اما نتیجه نهایی برای فعالان تجاری، خسارت سنگین و کاهش درآمد فرودگاه است.
آسمانی که خالی شد
داده‌های رهگیری ترافیک هوایی منتشرشده در ۴ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد حملات نیروهای مسلح یمن در ماه اکتبر، آسمان ریاض را تقریباً به‌طور کامل خالی کرده است؛ به‌گونه‌ای که نزدیک به ۹ پرواز از هر ۱۰ پرواز برنامه‌ریزی‌شده در فرودگاه پایتخت عربستان لغو شد.
بر اساس داده‌های یک شرکت تحلیل ترافیک هوایی، حدود ۸۶ درصد پروازهای برنامه‌ریزی‌شده فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض، یعنی ۴۰۷۱ پرواز از مجموع ۴۷۳۶ پرواز، در بازه ۱۶ تا ۳ آبان ۱۴۰۵ (۸ تا ۲۵ اکتبر) لغو شد.
فرودگاه ریاض، دومین فرودگاه پرترافیک عربستان پس از جده، در این مدت هدف حملات مکرر قرار گرفت و اختلال تنها به پایتخت محدود نماند.
داده‌های این شرکت نشان می‌دهد بیش از ۷۸۰۰ پرواز، معادل ۴۵ درصد کل پروازهای خروجی از فرودگاه‌های عربستان، در همین بازه لغو شد و اوج این لغوها در ۲۰ مهر ۱۴۰۵ (۱۲ اکتبر) بود که از ۶۰ درصد کل پروازهای برنامه‌ریزی‌شده در سطح کشور فراتر رفت.
چند فرودگاه اصلی با تعطیلی سنگین عملیات روبه‌رو شدند: ریاض با ۸۶ درصد، دمّام با ۴۲ درصد و ابها با ۴۶.۷ درصد لغو پرواز. فرودگاه‌های کوچک‌تر منطقه نیز بیشتر پروازهای خود را از دست دادند؛ از جمله فرودگاه نجران در نزدیکی مرز یمن که همه پروازهایش لغو شد. نیروهای مسلح یمن مسئولیت حملات به این فرودگاه‌ها را اعلام کرده‌اند.
